ایران: اجازه مداخله آمریکا در تنگه هرمز را نخواهیم داد

هشدار صریح رئیس مجلس ایران به واشینگتن در تاریخ ۱۳ تیر ۱۴۰۵ (۳ ژوئیه ۲۰۲۶)، محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس شورای اسلامی، در سخنانی قاطع اعلام کرد که جمهوری اسلامی ایران به هیچ عنوان اجازه مداخله ایالات متحده در امور مدیریتی و امنیتی تنگه هرمز را نخواهد داد [۱]. این اظهارات در حالی مطرح می‌شود که منطقه پس از ماه‌ها تنش نظامی، در وضعیت حساس «آتش‌بس شکننده» قرار دارد. قالیباف تأکید کرد که حاکمیت بر این آبراه استراتژیک حق مسلم ایران است و هرگونه تلاش برای برهم زدن نظم فعلی، با واکنش مستقیم تهران روبرو خواهد شد [۵].

تنگه هرمز؛ خط قرمز نیروهای مسلح همزمان با این موضع‌گیری سیاسی، ستاد مرکزی خاتم‌الانبیا (ص) نیز با انتشار بیانیه‌ای رسمی، امنیت تنگه هرمز را «خط قرمز» نیروهای مسلح ایران خواند [۲]. در این بیانیه آمده است که حضور هواپیماهای باسرنشین و پهپادهای آمریکایی بر فراز این آبراه، عامل اصلی ناامنی در منطقه است. مقامات نظامی ایران هشدار داده‌اند که تمامی نفتکش‌ها و شناورهای تجاری موظف به رعایت پروتکل‌های ناوبری تعیین‌شده توسط ایران هستند و خروج از مسیرهای مشخص‌شده، امنیت این کشتی‌ها را به خطر خواهد انداخت [۴].

واکنش به نشست امنیتی سنتکام در بحرین این موج جدید از هشدارها پس از آن آغاز شد که فرماندهی مرکزی آمریکا (سنتکام) نشستی امنیتی را با حضور مقامات نظامی ۱۱ کشور منطقه در منامه، پایتخت بحرین، برگزار کرد [۳]. در این نشست بر «آزادی ناوبری» و جریان آزاد تجارت تأکید شد، اما تهران این اقدام را تلاشی برای مشروعیت‌بخشی به مداخله غیرقانونی آمریکا در منطقه قلمداد می‌کند. کاظم غریب‌آبادی، معاون وزیر امور خارجه، نیز در واکنش به این نشست اعلام کرد که مدیریت تنگه هرمز تنها بر عهده کشورهای ساحلی است و دخالت نیروهای فرامنطقه‌ای تنها به پیچیدگی اوضاع می‌افزاید [۶].

چالش عوارض عبور و پروتکل‌های جدید یکی از نقاط اصلی اختلاف در مذاکرات جاری، اصرار ایران بر تعیین مسیرهای خاص و احتمال وضع «عوارض خدمات ناوبری» برای کشتی‌های عبوری است [۵]. گزارش‌های اخیر حاکی از آن است که برخی قدرت‌های اروپایی و کشورهای حوزه خلیج فارس، پرداخت این عوارض را به عنوان راهکاری برای تضمین امنیت و جلوگیری از بازگشت به درگیری‌های نظامی تمام‌عیار، اجتناب‌ناپذیر می‌دانند [۳]. با این حال، واشینگتن همچنان با هرگونه اقدام که کنترل ایران بر این آبراه بین‌المللی را افزایش دهد، مخالفت می‌کند. در حال حاضر، میانجی‌گران قطری و پاکستانی در تلاش هستند تا از تبدیل این تنش‌های لفظی به یک رویارویی نظامی جدید جلوگیری کنند [۴].