توقیف ۳ نفتکش در تنگه هرمز؛ هشدار جدی ایران به مسیرهای غیرمجاز

تقابل در تنگه؛ بازگرداندن نفتکش‌های متخلف

گزارش‌های رسیده از منابع خبری در ۲۶ ژوئن ۲۰۲۶ حاکی از آن است که نیروی دریایی سپاه پاسداران (DMO) سه نفتکش خارجی را که بدون هماهنگی لازم قصد عبور از تنگه هرمز را داشتند، متوقف کرده است. بر اساس گزارش رسانه ترکیه‌ای «اژه ده سونسوز»، این نفتکش‌ها پس از دریافت هشدارهای جدی از سوی نیروهای ایرانی، مجبور شدند تغییر مسیر داده و به سمت آب‌های خلیج فارس بازگردند [1]. این اقدام در حالی صورت گرفت که تنش‌ها در این آبراه حیاتی به اوج خود رسیده و نظارت بر تردد شناورها به شدت افزایش یافته است.

جنگ کریدورها؛ چرا ایران مسیرهای جدید را غیرقانونی می‌داند؟

ریشه این درگیری جدید به اعلام مسیرهای جایگزین برای تردد کشتی‌ها بازمی‌گردد. نیروی دریایی سپاه در بیانیه‌ای رسمی اعلام کرد که برخی مراجع بین‌المللی بدون هماهنگی با جمهوری اسلامی ایران، کریدورهای جدیدی را در جنوب تنگه هرمز (نزدیک به سواحل عمان) برای عبور کشتی‌ها پیشنهاد داده‌اند [4]. مقامات ایران این مسیرها را «غیرقانونی و خطرناک» توصیف کرده و تأکید دارند که تنها مسیر مجاز برای عبور، کریدورهای تعیین‌شده توسط تهران در بخش شمالی تنگه است [2]. طبق قوانین ابلاغی جدید، تمامی شناورها موظف هستند پیش از ورود به تنگه، هماهنگی‌های لازم را از طریق کانال ۱۶ با نیروی دریایی ایران انجام دهند [5].

سایه جنگ بر امنیت دریانوردی و واکنش‌های جهانی

این حادثه تنها یک روز پس از حمله به یک کشتی تجاری با پرچم سنگاپور در نزدیکی سواحل عمان رخ داد که باعث شد سازمان بین‌المللی دریانوردی (IMO) عملیات تخلیه ملوانان در منطقه را به دلیل خطرات امنیتی متوقف کند [3]. رسانه‌های بین‌المللی گزارش می‌دهند که داده‌های ردیابی کشتی‌ها (MarineTraffic) نشان‌دهنده سردرگمی در میان ترافیک دریایی منطقه است؛ به طوری که برخی کشتی‌ها مسیر خود را به سمت شمال تغییر داده و برخی دیگر ترجیح داده‌اند از ورود به تنگه خودداری کنند [5]. این وضعیت، امنیت دریانوردی در یکی از مهم‌ترین گلوگاه‌های انرژی جهان را با چالشی بی‌سابقه مواجه کرده است.

پیامدهای اقتصادی و نوسانات بازار نفت

توقف این سه نفتکش بلافاصله بر بازارهای جهانی انرژی تأثیر گذاشت. اگرچه قیمت نفت در معاملات اولیه روز جمعه به دلیل خروج برخی نفتکش‌های سرگردان از منطقه نوسان داشت، اما کارشناسان هشدار می‌دهند که تداوم این انسداد غیررسمی و الزامات سخت‌گیرانه ایران برای هماهنگی، می‌تواند هزینه‌های بیمه و حمل‌ونقل دریایی را به شدت افزایش دهد [4]. با توجه به اینکه حدود ۲۰ تا ۳۰ درصد نفت جهان از این مسیر عبور می‌کند، هرگونه اختلال طولانی‌مدت می‌تواند منجر به شوک قیمتی در بازارهای جهانی شود [2]. ناظران بین‌المللی اکنون منتظر واکنش دیپلماتیک یا نظامی احتمالی ایالات متحده و متحدانش به این اقدامات بازدارنده ایران هستند.