اسرائیل و تندروهای ایران؛ چرا صلح در خاورمیانه دور از دسترس است؟

در حالی که منطقه خاورمیانه در اواخر ژوئن ۲۰۲۶ همچنان درگیر تنش‌های دیپلماتیک و نظامی است، روزنامه «ترکیه» (Türkiye Gazetesi) در گزارشی جنجالی به بررسی موانع اصلی صلح پرداخته است. این گزارش تاکید می‌کند که برخلاف خواست ملت‌ها، ساختار قدرت در دولت اسرائیل و برخی محافل مذهبی خاص در ایران، بقای خود را در تداوم وضعیت «نه جنگ و نه صلح» می‌بینند [۱].

تحلیل روزنامه ترکیه از بن‌بست صلح روزنامه ترکیه مدعی است که یک همسویی استراتژیک اما نانوشته میان تندروهای دو طرف شکل گرفته است. بر اساس این تحلیل، دولت فعلی اسرائیل برای فرار از بحران‌های داخلی و پرونده‌های قضایی، به یک دشمن خارجی قدرتمند نیاز دارد تا افکار عمومی را متحد نگاه دارد. در سوی دیگر، برخی روحانیون تندرو در ایران نیز از فضای تقابل برای تقویت گفتمان ایدئولوژیک و توجیه سیاست‌های منطقه‌ای خود بهره می‌برند [۱][۲]. این دو جریان، صلح را تهدیدی برای موجودیت سیاسی خود تلقی می‌کنند.

استراتژی بقا در تل‌آویو دولت اسرائیل در ماه‌های اخیر با موجی از اعتراضات داخلی روبرو بوده است. تحلیلگران بین‌المللی معتقدند که دامن زدن به ترس از ایران، ابزاری موثر برای حفظ ائتلاف‌های شکننده دولتی در تل‌آویو است [۳]. هرگونه گشایش دیپلماتیک واقعی می‌تواند منجر به بازگشت تمرکز بر مسائل داخلی و شکست احتمالی دولت در انتخابات پیش‌رو شود. از این رو، حفظ وضعیت بحرانی با ایران، به عنوان یک اولویت امنیتی کاذب، در دستور کار قرار گرفته است.

نقش محافل تندرو در تهران در تهران نیز، برخی چهره‌های مذهبی و سیاسی تندرو، هرگونه تمایل به تنش‌زدایی را به مثابه عقب‌نشینی از آرمان‌های انقلابی تعبیر می‌کنند. این گروه معتقدند که موجودیت آن‌ها با مفهوم «مقاومت» گره خورده است و صلح پایدار می‌تواند نفوذ آن‌ها را در ساختار قدرت تضعیف کند [۱]. گزارش‌های میدانی نشان می‌دهد که این محافل با نفوذ بر نهادهای تصمیم‌ساز، مانع از به ثمر رسیدن ابتکارات دیپلماتیک میانجی‌گران منطقه‌ای می‌شوند.

پیامدهای تداوم تنش برای منطقه ادامه این وضعیت نه تنها ثبات اقتصادی منطقه را به خطر انداخته، بلکه احتمال درگیری‌های ناخواسته را افزایش داده است. در حالی که بازیگران بین‌المللی در ژوئن ۲۰۲۶ تلاش می‌کنند راهی برای کاهش تنش‌ها بیابند، سد محکم تندروها در هر دو پایتخت، امیدها برای یک خاورمیانه آرام را کمرنگ کرده است [۲][۳]. کارشناسان هشدار می‌دهند که تا زمانی که منافع سیاسی این گروه‌ها به صلح گره نخورد، منطقه شاهد آرامش واقعی نخواهد بود.