جنگ بزرگ در خاورمیانه؛ آیا ترکیه هدف بعدی اسرائیل است؟

امروز، ۱۸ ژوئیه ۲۰۲۶، خاورمیانه در یکی از بحرانی‌ترین دوران‌های تاریخ معاصر خود به سر می‌برد. پس از ماه‌ها درگیری و نقض آتش‌بس‌های موقت، نبرد میان ایالات متحده و اسرائیل علیه زیرساخت‌های نظامی ایران بار دیگر شدت یافته است. اما در این میان، تحلیل‌های جدیدی از سوی منابع خبری منطقه، از جمله خبرگزاری «کومها» (CUMHA)، منتشر شده که ادعا می‌کند هدف نهایی این تنش‌ها فراتر از ایران بوده و در مرحله بعد، ترکیه را هدف قرار خواهد داد [۴].

بازگشت به شعله‌های جنگ: تقابل ایران و اسرائیل جنگ سال ۲۰۲۶ که از فوریه آغاز شده بود، پس از یک دوره کوتاه آتش‌بس در ماه آوریل، بار دیگر در ۸ ژوئیه با اعلام رسمی دونالد ترامپ مبنی بر پایان توافقات، وارد فاز تهاجمی شد [۱]. حملات هوایی گسترده به مراکز استراتژیک و واکنش‌های موشکی ایران، ثبات منطقه را به کلی از بین برده است. گزارش‌ها حاکی از آن است که با تضعیف توان تهاجمی ایران در پی ماه‌ها تحریم و درگیری، استراتژیست‌های اسرائیلی اکنون نگاه خود را به سمت شمال و آنکارا چرخاند‌ه‌اند. برخی تحلیلگران معتقدند که اسرائیل، ترکیه را به عنوان جدی‌ترین چالش استراتژیک بلندمدت خود در منطقه می‌بیند [۲].

نظریه «ارض موعود» و امنیت ملی ترکیه رجب طیب اردوغان، رئیس‌جمهور ترکیه، در سخنرانی‌های اخیر خود به شدت نسبت به اهداف توسعه‌طلبانه اسرائیل هشدار داده است. او به صراحت اعلام کرد که توهم «ارض موعود» (Arz-ı Mev’ud) تنها به سرزمین‌های فلسطینی محدود نمی‌شود و در نهایت خاک آناتولی را هدف قرار خواهد داد [۳]. از دیدگاه آنکارا، امنیت دمشق و بیروت مستقیماً با امنیت ملی ترکیه گره خورده است و هرگونه تغییر در نقشه ژئوپلیتیک این مناطق، تهدیدی وجودی برای ترکیه محسوب می‌شود [۴].

آمادگی‌های نظامی و جبهه احتمالی جدید گزارش‌های اطلاعاتی نشان می‌دهند که ارتش اسرائیل در حال تقویت توانمندی‌های آبی-خاکی و تفنگداران دریایی خود است؛ اقدامی که برخی آن را آمادگی برای یک «جبهه احتمالی در ترکیه» تعبیر کرده‌اند [۲]. در مقابل، ترکیه نیز با تسریع در پروژه‌های دفاعی خود، از جمله ساخت ناوهای هواپیمابر جدید و جنگنده‌های نسل پنجم «کان»، در حال تقویت بازدارندگی خود است. تنش‌ها زمانی به اوج رسید که اسرائیل با فروش جنگنده‌های F-35 به ترکیه مخالفت کرد و آنکارا را به عنوان رقیب اصلی خود در دوران پس از ایران معرفی نمود [۲].

فرجام سخن خاورمیانه اکنون در میانه یک بازآرایی بزرگ قدرت قرار دارد. در حالی که نبرد با ایران همچنان ادامه دارد، سایه جنگ میان دو قدرت بزرگ دیگر منطقه، یعنی ترکیه و اسرائیل، بیش از هر زمان دیگری سنگینی می‌کند. آیا دیپلماسی بین‌المللی می‌تواند جلوی این برخورد بزرگ را بگیرد یا نظریه «جنگ‌های زنجیره‌ای» به واقعیت خواهد پیوست؟