پرونده ایران در حال بسته شدن؛ اسرائیل جبهه جدید را کجا می‌گشاید؟

امروز، ۱۶ ژوئن ۲۰۲۶، منطقه خاورمیانه در آستانه یک چرخش تاریخی قرار دارد. پس از ماه‌ها درگیری شدید که از فوریه ۲۰۲۶ آغاز شد، گزارش‌ها حاکی از آن است که ایالات متحده و ایران به توافقی جامع برای پایان دادن به مخاصمات دست یافته‌اند که قرار است در ۱۹ ژوئن در ژنو رسماً امضا شود [۲]. با این حال، در حالی که «پرونده ایران» برای واشینگتن در حال بسته شدن است، سوال حیاتی این است که اسرائیل، به عنوان بازیگر ناراضی این معادله، جبهه جدید خود را در کجا باز خواهد کرد؟ [۱]

توافق ژنو و انزوای استراتژیک اسرائیل توافق اخیر میان دولت دونالد ترامپ و تهران، که شامل بازگشایی تنگه هرمز و رفع محاصره دریایی ایران است، با واکنش سرد تل‌آویو مواجه شده است. بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، در کنفرانس خبری اخیر خود تأکید کرد که اسرائیل خود را ملزم به رعایت مفاد توافقی که امنیت ملی‌اش را نادیده بگیرد، نمی‌داند [۴]. تحلیل‌گران معتقدند اسرائیل احساس می‌کند در این مذاکرات پشت درهای بسته مانده و اکنون برای بازگرداندن قدرت بازدارندگی خود، به دنبال نمایش قدرت در جبهه‌های دیگر است.

لبنان؛ جبهه‌ای که شعله‌ور باقی می‌ماند برخلاف خوش‌بینی‌های بین‌المللی، وضعیت در مرزهای شمالی اسرائیل بحرانی است. علیرغم اعلام آتش‌بس عمومی، ارتش اسرائیل (IDF) همچنان به عملیات خود در جنوب لبنان ادامه می‌دهد. یسرائیل کاتس، وزیر دفاع اسرائیل، صراحتاً اعلام کرده است که نیروهای این کشور از «مناطق امنیتی» در لبنان عقب‌نشینی نخواهند کرد [۳]. گزارش‌های میدانی نشان می‌دهد که اسرائیل کنترل حدود ۱۰۰۰ کیلومتر مربع از خاک لبنان، سوریه و غزه را در دست گرفته و در حال تثبیت پایگاه‌های نظامی دائمی در این مناطق است [۳]. این موضوع نشان می‌دهد که لبنان محتمل‌ترین کانون برای انفجار بعدی است.

سوریه و کرانه باختری؛ اهداف موازی علاوه بر لبنان، سوریه نیز به شدت تحت فشار است. حملات اخیر اسرائیل به حومه بیروت و اهدافی در خاک سوریه نشان‌دهنده استراتژی «جدا کردن جبهه‌ها» است؛ به این معنا که تل‌آویو تلاش می‌کند حساب درگیری با گروه‌های نیابتی را از توافق کلان با ایران جدا کند [۲]. همچنین، برخی تحلیل‌گران در ترکیه هشدار می‌دهند که اسرائیل ممکن است برای به چالش کشیدن نفوذ منطقه‌ای رقبای خود، به سمت تحریکات امنیتی در مناطقی سوق پیدا کند که مستقیماً با منافع آنکارا در تضاد است [۱].

تنش میان ترامپ و نتانیاهو یکی از بزرگترین موانع اسرائیل در گشایش جبهه جدید، فشار بی‌سابقه کاخ سفید است. پرزیدنت ترامپ در روزهای اخیر به شدت از حملات اسرائیل به بیروت انتقاد کرده و آن را تلاشی برای خرابکاری در توافق صلح دانسته است [۲]. با این حال، جناح راست افراطی در کابینه اسرائیل معتقد است که اکنون بهترین زمان برای نهایی کردن کار حزب‌الله و تثبیت حضور در بلندی‌های جولان و فراتر از آن است. واقعیت میدانی در ۱۶ ژوئن ۲۰۲۶ نشان می‌دهد که صلح در ژنو لزوماً به معنای آرامش در مرزهای اسرائیل نخواهد بود [۴].