نوسانات نرخ دلار و یورو در استانبول؛ گزارش لحظه‌ای ۲ ژوئیه ۲۰۲۶

وضعیت بازار آزاد استانبول در دومین روز ژوئیه در معاملات صبحگاهی امروز در قلب اقتصادی ترکیه، نرخ برابری دلار به لیر (USD/TRY) با افزایشی جزئی نسبت به روز گذشته به سطح ۴۶.۶۹ رسید [1]. بازار آزاد استانبول که همواره نبض قیمت‌ها را در دست دارد، شاهد معامله یورو در محدوده ۵۳.۲۲ تا ۵۳.۳۲ لیر بود که نشان‌دهنده تداوم فشار بر پول ملی ترکیه در آغاز نیمه دوم سال میلادی است [3]. این نوسانات در حالی رخ می‌دهد که لیر در یک ماه گذشته حدود ۱.۶ درصد و در یک سال اخیر بیش از ۱۷ درصد از ارزش خود را در برابر دلار از دست داده است [4]. شکاف میان نرخ رسمی بانک مرکزی و بازار آزاد همچنان اندک است، اما تقاضا برای ارزهای معتبر در صرافی‌های منطقه فاتح و بازار بزرگ استانبول رو به افزایش گزارش شده است. ## تأثیر بحران‌های انرژی و تورم بر ارزش لیر اقتصاد ترکیه در نیمه اول سال ۲۰۲۶ با چالش‌های متعددی روبرو بوده است. یکی از عوامل اصلی فشار بر لیر، شوک‌های ناشی از درگیری‌های منطقه‌ای در خاورمیانه و تنش‌های مربوط به مسیرهای انتقال انرژی است که منجر به افزایش هزینه‌های واردات سوخت شده است [4]. ترکیه که بخش عمده‌ای از نیاز نفت و گاز خود را از خارج تأمین می‌کند، به شدت در برابر تورم ناشی از انرژی آسیب‌پذیر است. نرخ تورم سالانه در ماه مه ۲۰۲۶ به ۳۲.۶۱ درصد رسید که فراتر از پیش‌بینی‌های قبلی بازار بود [2]. تحلیل‌گران معتقدند که داده‌های تورم ماه ژوئن که قرار است فردا توسط موسسه آمار ترکیه (TÜİK) منتشر شود، جهت‌گیری بعدی بازار را مشخص خواهد کرد و معامله‌گران در حال حاضر در وضعیت «صبر و انتظار» به سر می‌برند. ## سیاست‌های پولی بانک مرکزی ترکیه و چشم‌انداز نرخ بهره بانک مرکزی جمهوری ترکیه (TCMB) به منظور مهار تورم و حمایت از پول ملی، سیاست‌های پولی انقباضی شدیدی را دنبال می‌کند. در حال حاضر نرخ بهره معیار (Repo) در سطح ۳۷ درصد ثابت مانده است، اما بانک مرکزی برای مدیریت نقدینگی و مقابله با نوسانات ارزی، نرخ وام‌دهی شبانه را در سطح ۴۰ درصد حفظ کرده است [5]. فاتح کاراهان، رئیس بانک مرکزی، در نشست‌های اخیر خود با سرمایه‌گذاران تأکید کرده است که تا زمان مشاهده کاهش پایدار و ملموس در روندهای تورمی، نرخ‌های بهره در سطوح بالا باقی خواهند ماند [5]. این رویکرد اگرچه باعث کند شدن روند سقوط لیر شده، اما هزینه‌های استقراض را برای بخش‌های تولیدی و تجاری ترکیه به شدت افزایش داده است. ## بازار طلا و سایر ارزهای معتبر در ترکیه همزمان با نوسانات ارزی، بازار طلا در استانبول نیز شاهد افزایش قیمت بود. قیمت هر گرم طلای ۱۸ عیار امروز به بیش از ۶,۱۱۳ لیر رسید که ناشی از ترکیبی از افزایش قیمت جهانی اونس و همچنین کاهش ارزش لیر در بازار داخلی است [3]. در بخش سایر ارزها، پوند بریتانیا نیز با افزایشی محسوس در محدوده ۶۲.۲۸ لیر معامله شد [1]. کارشناسان اقتصادی به مسافران و تجار توصیه می‌کنند که با توجه به عدم قطعیت‌های ژئوپلیتیک و انتظار برای آمارهای رسمی تورم، پیش از انجام معاملات کلان، قیمت‌ها را از منابع معتبر و لحظه‌ای پیگیری کنند، چرا که نوسانات ساعتی در بازار آزاد استانبول در این روزها به امری عادی تبدیل شده است.