نمایشگاه پروژه‌های فضایی ۱۵ هزار دانش‌آموز در استانبول؛ طراحی زندگی در فضا

استانبول امروز به کانون نوآوری‌های فضایی تبدیل شد. در چارچوب جشنواره پروژه‌های پایان دوره کارگاه‌های فناوری DENEYAP، بیش از ۱۵ هزار دانش‌آموز از سراسر ترکیه گرد هم آمدند تا دستاوردهای علمی خود را در حوزه هوافضا به نمایش بگذارند [۱]. این رویداد که با هدف تقویت «حرکت ملی فناوری» (Milli Teknoloji Hamlesi) برگزار شد، میزبان هزاران ذهن خلاقی بود که برای چالش‌های زندگی در خارج از سیاره زمین راهکار ارائه دادند.

جشنواره‌ای برای معماران آینده فضا در استانبول بخش بزرگی از این جشنواره در دو مرکز ورزشی مهم استانبول، یعنی مجتمع ورزشی «موزاهیر سیله» در بخش آسیایی و سالن ورزشی «احمد جومرت» در بخش اروپایی برگزار شد [۴]. تنها در شهر استانبول، ۲ هزار و ۱۵۱ دانش‌آموز در قالب ۴۸۸ تیم (شامل ۳۶۰ تیم دوره متوسطه و ۱۲۸ تیم دبیرستانی) پروژه‌های خود را به معرض نمایش گذاشتند [۲]. این دانش‌آموزان در طول دوره آموزشی خود، مهارت‌های فنی و تئوری لازم برای طراحی سیستم‌های پیچیده مهندسی را فرا گرفته‌اند.

چالش زندگی در کپسول‌های هوشمند: از رویا تا مهندسی تم اصلی جشنواره امسال، «زندگی در کپسول هوشمند» بود. از دانش‌آموزان خواسته شده بود تا پس از یک سفر طولانی در اعماق فضا، شرایط زندگی پایدار در یک سیاره جدید را طراحی کنند [۳]. تیم‌های شرکت‌کننده ابتدا ویژگی‌های محیطی سیارات فرضی خود از جمله وضعیت خاک، آب و هوا را تحلیل کرده و سپس برای مشکلات ناشی از این شرایط، سیستم‌های پشتیبان حیات و کپسول‌های زیستی هوشمند طراحی کردند [۱]. این پروژه‌ها نشان‌دهنده توانایی بالای نسل جدید در استفاده از فرآیندهای طراحی مهندسی برای حل مسائل واقعی و پیچیده است.

مشارکت گسترده و حمایت نهادهای علمی ترکیه این رویداد بزرگ با همکاری مشترک وزارت صنعت و فناوری، وزارت ورزش و جوانان، سازمان توبیتاک (TÜBİTAK) و بنیاد وقف تیم فناوری ترکیه (T3 Foundation) سازماندهی شده است [۱]. در سطح ملی، ۳ هزار و ۶۶۶ تیم دانش‌آموزی در این جشنواره شرکت داشتند که نشان‌دهنده گستردگی آموزش‌های تکنولوژیک در ۸۱ استان ترکیه است [۲]. مقامات برگزاری معتقدند که این کارگاه‌ها نه تنها دانش فنی، بلکه مهارت‌های تفکر تحلیلی و کار تیمی را نیز در جوانان تقویت می‌کند.

چشم‌انداز روشن نسل جدید در صنعت هوافضا موفقیت این جشنواره در سال ۲۰۲۶، گواهی بر سرمایه‌گذاری بلندمدت ترکیه روی نیروی انسانی متخصص است. با توجه به استقبال گسترده، برنامه‌هایی برای گسترش کارگاه‌های DENEYAP به کشورهای دیگر از جمله ازبکستان و بوسنی و هرزگوین نیز در دستور کار قرار دارد [۲]. دانش‌آموزانی که امروز در استانبول پروژه‌های خود را ارائه دادند، مهندسان و دانشمندان فردای صنعت هوافضای منطقه خواهند بود که مرزهای دانش بشری را جابه‌جا می‌کنند [۴].