تکذیب رسمی ایتالیا: هیچ اقدام نظامی علیه ایران انجام نداده‌ایم

تماس اضطراری رم با تهران برای رفع سوءتفاهم‌ها در پی بالا گرفتن تنش‌های لفظی و گزارش‌های ضد و نقیض درباره نقش کشورهای اروپایی در درگیری‌های اخیر منطقه، آنتونیو تاجانی، وزیر امور خارجه و معاون نخست‌وزیر ایتالیا، شامگاه پنج‌شنبه ۲۵ ژوئن ۲۰۲۶ (۴ تیر ۱۴۰۵) در تماسی تلفنی با عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، بر موضع بی‌طرفی کشورش تأکید کرد. تاجانی در این گفتگو صراحتاً اعلام کرد که ایتالیا هرگز در هیچ ابتکار نظامی علیه جمهوری اسلامی ایران شرکت نکرده و اجازه استفاده از پایگاه‌های نظامی خود برای حملات جنگی را صادر نکرده است [۱][۴].

این تماس دیپلماتیک در حالی برقرار شد که فضای سیاسی ایتالیا به دلیل اظهارات اخیر مقامات ناتو به شدت ملتهب شده است. تاجانی در حساب کاربری خود در شبکه اجتماعی ایکس (توییتر سابق) نوشت: «با وزیر خارجه ایران گفتگو کردم. ایتالیا با رعایت دقیق معاهدات خود با ایالات متحده، هرگز در اقدامات جنگی علیه ایران مشارکت نداشته است» [۳].

جنجال‌آفرینی مارک روته و واکنش تند دولت ایتالیا ریشه اصلی این تنش به مصاحبه اخیر مارک روته، دبیرکل ناتو، با شبکه فاکس نیوز بازمی‌گردد. روته در این مصاحبه مدعی شده بود که برای حمایت از عملیاتی موسوم به «خشم حماسی» (Epic Fury)، حدود ۵۰۰ فروند هواپیمای آمریکایی از پایگاه‌های نظامی موجود در خاک ایتالیا به پرواز درآمده‌اند [۲][۵]. این اظهارات بلافاصله با واکنش تند وزارت دفاع ایتالیا و احزاب اپوزیسیون روبرو شد که دولت جورجیا ملونی را به پنهان‌کاری متهم کردند.

گویدو کروستو، وزیر دفاع ایتالیا، با رد ادعاهای روته، اعلام کرد که پیام دبیرکل ناتو «کاملاً گمراه‌کننده» بوده است. وی تصریح کرد که پروازهای انجام شده صرفاً ماهیت «لجستیکی و فنی» داشته و بر اساس توافقات دوجانبه قدیمی صورت گرفته‌اند و هیچ‌گونه عملیات تهاجمی یا «کینتیک» از خاک ایتالیا علیه ایران هدایت نشده است [۴][۵].

مطالبات ایران و سیگنال‌های دیپلماتیک رم در مقابل، عباس عراقچی ضمن قدردانی از شفاف‌سازی همتای ایتالیایی خود، تأکید کرد که با توجه به ابعاد گسترده ادعاهای مطرح شده توسط ناتو، لازم است دولت ایتالیا به صورت رسمی و علنی این موضوع را تکذیب کند [۱]. عراقچی خاطرنشان کرد که امنیت منطقه نباید قربانی محاسبات غلط یا اطلاعات نادرست شود.

از سوی دیگر، آنتونیو تاجانی از این فرصت برای طرح مطالبات اقتصادی و دیپلماتیک ایتالیا نیز استفاده کرد. وی خواستار بازگشایی کامل تنگه هرمز و رفع توقیف کشتی‌های باری ایتالیایی شد که در جریان تنش‌های اخیر مسیر آن‌ها مسدود شده است [۲][۳]. تاجانی همچنین بازگشایی سفارت ایتالیا در تهران را نشانه‌ای قوی از تمایل رم برای تداوم گفتگوها و احیای روابط اقتصادی و فرهنگی، حتی در سخت‌ترین شرایط سیاسی، توصیف کرد [۳]. این تحولات نشان‌دهنده تلاش رم برای حفظ توازن میان تعهدات خود در ناتو و منافع ملی در خاورمیانه است.