درخواست مشترک اردن و ترکیه برای اجرای آتش‌بس میان آمریکا و ایران

نشست دیپلماتیک در امان: محوریت صلح منطقه‌ای در تاریخ ۲۰ ژوئیه ۲۰۲۶، وزرای امور خارجه اردن و ترکیه در یک نشست اضطراری در امان، پایتخت اردن، به بررسی آخرین وضعیت امنیتی منطقه پرداختند. این دیدار که در سایه تنش‌های فزاینده ماه‌های اخیر برگزار شد، بر یک هدف متمرکز بود: تضمین پایداری توافق آتش‌بس میان واشینگتن و تهران. بر اساس گزارش خبرگزاری «سانا»، هر دو طرف تأکید کردند که هرگونه تعلل در اجرای این توافق می‌تواند کل منطقه را به سوی یک درگیری غیرقابل کنترل سوق دهد [۳].

نقش ترکیه و اردن به عنوان میانجی‌گران کلیدی ترکیه و اردن به دلیل موقعیت ژئوپلیتیک خاص خود، همواره به عنوان پل‌های ارتباطی میان شرق و غرب عمل کرده‌اند. هاکان فیدان و ایمن الصفدی در این نشست خاطرنشان کردند که ثبات در عراق و سوریه مستقیماً به کاهش اصطکاک میان ایران و آمریکا بستگی دارد [۱]. ترکیه به عنوان عضو ناتو و اردن به عنوان متحد استراتژیک ایالات متحده، از نفوذ خود برای متقاعد کردن طرفین به پایبندی به تعهدات فنی و نظامی استفاده می‌کنند. این دو کشور معتقدند که آتش‌بس فعلی، هرچند شکننده، بهترین فرصت برای بازگشت به میز مذاکرات جامع است.

تأثیر آتش‌بس بر امنیت انرژی و تجارت جهانی یکی از محورهای اصلی گفتگوها، تأثیر مستقیم این آتش‌بس بر بازارهای جهانی انرژی بود. وزرای خارجه اشاره کردند که امنیت مسیرهای ترانزیتی در خلیج فارس و دریای سرخ تنها در سایه کاهش تنش میان تهران و واشینگتن میسر است [۲]. اجرای دقیق آتش‌بس نه تنها به کاهش قیمت جهانی نفت کمک می‌کند، بلکه مسیر را برای پروژه‌های اقتصادی مشترک در منطقه هموار می‌سازد. اردن و ترکیه تأکید کردند که جامعه جهانی باید ضمانت‌های اجرایی لازم را برای تداوم این وضعیت فراهم کند.

چالش‌های پیش رو در مسیر اجرای توافق با وجود خوش‌بینی‌های اولیه، چالش‌های متعددی در مسیر اجرای کامل این آتش‌بس وجود دارد. حضور نیروهای نیابتی و مداخلات بازیگران ثالث از جمله مواردی بود که در بیانیه پایانی به آن اشاره شد. وزرای خارجه از هر دو طرف خواستند تا با خویشتن‌داری کامل، از هرگونه اقدامی که ممکن است به عنوان نقض توافق تلقی شود، خودداری کنند [۳]. آن‌ها همچنین بر لزوم نظارت بین‌المللی بر روند اجرای آتش‌بس تأکید کرده و آمادگی خود را برای تسهیل این نظارت‌ها اعلام نمودند.