فاجعه قهرمان‌ماراش؛ ضارب ۱۰ نفر پیش از حمله ۳۲ بار به مشاوره رفته بود

کالبدشکافی یک فاجعه؛ از آوریل تا ژوئن در حالی که دو ماه از حمله خونین به مدرسه راهنمایی «آیسر چالیک» در منطقه اونیکی‌شوبات قهرمان‌ماراش می‌گذرد، گزارش‌های جدید کمیسیون تحقیق مجلس ترکیه (TBMM) ابعاد تکان‌دهنده‌ای از این حادثه را فاش کرده است. در تاریخ ۱۵ آوریل ۲۰۲۶، «عیسی آراس مرسینلی»، دانش‌آموز ۱۴ ساله پایه هشتم، با ورود به دو کلاس درس و تیراندازی بی‌هدف، باعث کشته شدن ۹ دانش‌آموز و یک معلم شد [۴]. این حادثه که مرگبارترین تیراندازی در مدارس تاریخ ترکیه لقب گرفته، اکنون با کشف کوتاهی‌های سیستماتیک در بخش مشاوره مدرسه، وارد فاز جدیدی از اعتراضات عمومی شده است [۱].

۳۲ زنگ خطر نادیده گرفته شده طبق بیانیه رسمی «یوسف بیازیت»، رئیس کمیسیون تحقیق مجلس، ضارب از سال‌های ابتدایی تحصیل با مشکلات روانی و رفتاری جدی دست‌ و پنجه نرم می‌کرده است. بررسی سوابق تحصیلی او نشان می‌دهد که معلمان و کادر اداری، او را مجموعاً ۳۲ بار به واحد مشاوره و راهنمایی مدرسه ارجاع داده بودند [۲]. از این تعداد، ۳ مورد در دوران ابتدایی و ۲۹ مورد در دوران راهنمایی ثبت شده است [۳].

این آمار نشان‌دهنده یک «فریاد کمک» طولانی‌مدت است که توسط سیستم آموزشی نادیده گرفته شد. بیازیت در گفتگو با رسانه‌ها تأکید کرد که علائم خطر از کلاس دوم ابتدایی مشهود بوده، اما هیچ اقدام پیشگیرانه یا درمان تخصصی مؤثری برای مهار تمایلات خشونت‌آمیز این نوجوان صورت نگرفته است [۱].

نقش خانواده و سلاح‌های بازرس ارشد یکی دیگر از جنبه‌های تاریک این پرونده، نحوه دسترسی ضارب به تسلیحات است. عیسی آراس مرسینلی با استفاده از ۵ قبضه سلاح کمری متعلق به پدرش، «اوغور مرسینلی» که بازرس ارشد پلیس بود، دست به این جنایت زد [۴]. پدر وی که بلافاصله پس از حادثه بازداشت و سپس روانه زندان شد، در اعترافات خود مدعی شده بود که پسرش را به دلیل استرس امتحانات نزد روانشناس برده، اما متخصصان تنها به «باهوش بودن» او اشاره کرده و خطر جدی را پیش‌بینی نکرده بودند [۱]. با این حال، کمیسیون تحقیق با شنیدن اظهارات ۵۳ شاهد، از جمله خانواده قربانیان و کادر مدرسه، به این نتیجه رسیده است که قصور فاحشی در نگهداری سلاح و نظارت بر رفتار دانش‌آموز رخ داده است [۲].

ضرورت اصلاحات ساختاری در مدارس افشای ۳۲ بار مراجعه بی‌حاصل به واحد مشاوره، موجی از انتقادات را علیه وزارت آموزش ملی ترکیه برانگیخته است. کارشناسان معتقدند که واحدهای مشاوره در مدارس به جای شناسایی و درمان ناهنجاری‌های جدی، تنها به ثبت گزارش‌های اداری بسنده می‌کنند [۳]. کمیسیون مجلس اکنون در حال تدوین گزارشی جامع است تا راهکارهایی برای تقویت امنیت مدارس و بازنگری در پروتکل‌های سلامت روان دانش‌آموزان ارائه دهد. این فاجعه نه تنها قهرمان‌ماراش، بلکه کل سیستم حمایتی نوجوانان در ترکیه را با چالشی بی‌سابقه روبرو کرده است [۱].