کرباسچی: مدل ترکیه و پاکستان راهگشای خروج ایران از انزوای سیاسی است

غلامحسین کرباسچی، دبیرکل سابق حزب کارگزاران سازندگی و از چهره‌های شاخص جریان اصلاحات، در گفتگویی تفصیلی با خبرگزاری آناتولی که در تاریخ ۵ تیر ۱۴۰۵ (۲۵ ژوئن ۲۰۲۶) منتشر شد، دیدگاه‌های جدیدی را درباره آینده سیاسی و اقتصادی ایران مطرح کرد. او با تأکید بر اینکه دوران انزوای مطلق در جهان امروز به سر آمده است، مدل‌های حکمرانی و سیاست خارجی ترکیه و پاکستان را به عنوان الگوهایی موفق برای ایران پیشنهاد داد [۱][۳].

مدل ترکیه و پاکستان؛ توازن میان استقلال و تعامل کرباسچی در این مصاحبه تشریح کرد که کشورهای همسایه مانند ترکیه و پاکستان توانسته‌اند با حفظ هویت فرهنگی، سیاسی و استقلال ملی خود، روابطی متوازن و گسترده با قدرت‌های جهانی برقرار کنند. او معتقد است که ایران نیز می‌تواند با الگوبرداری از این رویکرد، بدون عقب‌نشینی از اصول بنیادین خود، به بازارهای جهانی بازگردد و فشارهای اقتصادی را کاهش دهد [۱]. به گفته وی، این مدل به معنای تسلیم شدن در برابر غرب نیست، بلکه به معنای مدیریت هوشمندانه منافع ملی در یک ساختار بین‌المللی پیچیده است.

ضرورت عبور از ذهنیت‌های سنتی ضد غربی این سیاستمدار با نگاهی تاریخی به ریشه‌های انقلاب ۱۳۵۷، خاطرنشان کرد که در آن زمان، بسیاری از روشنفکران و جریان‌های سیاسی تحت تأثیر تفکرات چپ و ضد استعماری بودند. اما او هشدار داد که تداوم این نگاه در سال ۲۰۲۶ و در شرایطی که معیشت مردم به شدت تحت تأثیر تحریم‌ها قرار دارد، دیگر توجیه‌پذیر نیست [۳]. کرباسچی تأکید کرد که شعار «اگر روابط عادلانه باشد، می‌توانیم با دنیا کار کنیم» باید از یک شعار به یک راهبرد عملی تبدیل شود تا رفاه عمومی تأمین گردد.

مذاکرات سوئیس و بن‌بست‌شکنی با آمریکا سخنان کرباسچی در حالی مطرح می‌شود که منطقه شاهد تحرکات دیپلماتیک گسترده‌ای است. در تاریخ ۳۱ خرداد ۱۴۰۵، دور جدیدی از مذاکرات فنی میان نمایندگان ایران و ایالات متحده در شهر بورگن‌اشتوک سوئیس، با میانجی‌گری پاکستان و قطر آغاز شد [۲]. کرباسچی با اشاره به این مذاکرات، تصریح کرد که «چاره‌ای جز به نتیجه رساندن مثبت گفتگوها با آمریکا وجود ندارد» [۱]. او معتقد است که پاکستان به عنوان یک میانجی کلیدی در این دوره، نقش مهمی در نزدیک کردن دیدگاه‌های تهران و واشینگتن ایفا می‌کند، کما اینکه سفرهای مکرر مقامات پاکستانی به تهران در هفته‌های اخیر گویای این موضوع است [۴].

اولویت‌بخشی به منافع ملی و رفاه مردم در نهایت، کرباسچی بر این باور است که هرگونه مدل سیاسی یا اقتصادی باید در خدمت بهبود زندگی روزمره شهروندان باشد. او تأکید کرد که ایران نمی‌تواند خود را از پیشرفت‌های جهانی محروم کند و باید با اتکا به دیپلماسی فعال، جایگاه خود را در محورهای ژئوپلیتیک منطقه تثبیت نماید [۳]. این اظهارات بازتاب گسترده‌ای در محافل سیاسی داخلی داشته و به عنوان سیگنالی برای ضرورت اصلاحات ساختاری در سیاست خارجی تعبیر شده است.