افشاگری لاپید: اردوغان چگونه طرح «کردی» اسرائیل علیه ایران را ناکام گذاشت؟

افشای ابعاد طرح ناکام نتانیاهو در کنست یائیر لاپید، نخست‌وزیر سابق و رهبر فعلی اپوزیسیون اسرائیل، در سخنرانی اخیر خود در کنست (پارلمان اسرائیل)، پرده از یک شکست استراتژیک بزرگ برداشت. وی مدعی شد که بنیامین نتانیاهو قصد داشت با استفاده از گروه‌های مسلح کرد مستقر در اقلیم کردستان عراق، عملیاتی گسترده را برای بی‌ثبات‌سازی مرزهای غربی ایران و تحریک اعتراضات داخلی آغاز کند [۱]. لاپید با انتقاد شدید از رویکرد دولت، تاکید کرد که نتانیاهو بدون در نظر گرفتن واکنش‌های احتمالی آنکارا و نفوذ منطقه‌ای ترکیه، این طرح را پیش برده بود که در نهایت به یک بن‌بست دیپلماتیک منجر شد [۲].

نقش کلیدی اردوغان در تغییر تصمیم واشنگتن بر اساس گزارش‌های منتشر شده، این طرح که با نام «طرح کردی» شناخته می‌شود، شامل تسلیح گسترده گروه‌هایی نظیر PJAK و KDP-I بود تا با حمایت هوایی احتمالی، وارد خاک ایران شوند [۳]. با این حال، رجب طیب اردوغان، رئیس‌جمهور ترکیه، با درک خطرات ناشی از تقویت گروه‌های شبه‌نظامی کرد در نزدیکی مرزهای خود، مستقیماً وارد عمل شد. گزارش‌ها حاکی از آن است که اردوغان در تماس‌های مکرر با دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور ایالات متحده، هشدار داده است که چنین اقدامی می‌تواند منجر به ایجاد یک «حلقه آتش» در منطقه و بی‌ثباتی تمام عیار شود [۵]. در پی این فشارها، واشنگتن از حمایت خود عقب‌نشینی کرد و ارسال تسلیحات برنامه‌ریزی شده را متوقف ساخت [۱].

انتقاد تند لاپید از «تحقیر» نتانیاهو لاپید در سخنان خود از عبارات تندی برای توصیف این شکست استفاده کرد و گفت: «اردوغان عملاً به نتانیاهو درس عبرت داد و او را تنبیه کرد.» [۴]. او معتقد است که دولت فعلی اسرائیل قدرت منطقه‌ای آنکارا و وزن دیپلماتیک ترکیه در واشنگتن را به کلی نادیده گرفته بود. به گفته لاپید، این ناتوانی در درک موازنه‌های قدرت باعث شده تا اسرائیل در یکی از حساس‌ترین برهه‌های زمانی، یعنی همزمان با شکل‌گیری تفاهم‌نامه‌های جدید میان آمریکا و ایران، بیش از پیش منزوی شود [۳].

موازنه قدرت جدید در منطقه؛ از آنکارا تا تهران این افشاگری در حالی صورت می‌گیرد که منطقه شاهد تغییرات ژئوپلیتیک بزرگی است. تحلیلگران معتقدند که مداخله ترکیه نه تنها برای محافظت از امنیت ملی خود، بلکه برای جلوگیری از یک جنگ منطقه‌ای گسترده بوده است که می‌توانست پیامدهای غیرقابل پیش‌بینی برای همه بازیگران داشته باشد [۴]. در حالی که رسانه‌های اسرائیل این اتفاق را یک «فاجعه امنیتی» توصیف می‌کنند، در آنکارا و تهران، این موضوع به عنوان نشانه‌ای از شکست سیاست‌های مداخله‌جویانه تل‌آویو تعبیر شده است. لاپید هشدار داد که اگر اسرائیل به سرعت مسیر دیپلماتیک خود را اصلاح نکند، بهای این اشتباهات محاسباتی تا سال‌ها بر دوش امنیت ملی این کشور سنگینی خواهد کرد [۲].