مارک روته: مسئله اس-۴۰۰ موضوعی دوجانبه میان ترکیه و آمریکا است

در جریان سی و ششمین نشست سران ناتو که به میزبانی آنکارا در حال برگزاری است، مارک روته، دبیرکل ناتو، با اتخاذ موضعی دیپلماتیک سعی کرد تنش‌های دیرینه میان اعضا را مدیریت کند. وی در پاسخ به پرسش‌های خبرنگاران درباره سامانه موشکی اس-۴۰۰ روسیه که باعث اخراج ترکیه از برنامه جنگنده‌های اف-۳۵ شده بود، تصریح کرد که این موضوع یک مسئله دوجانبه میان ترکیه و ایالات متحده است و ناتو به عنوان یک سازمان در آن دخالت مستقیم نخواهد داشت [1].

اس-۴۰۰؛ گرهی که باید توسط واشینگتن و آنکارا باز شود روته در سخنان خود تاکید کرد که اگرچه ناتو بر یکپارچگی پدافند هوایی اعضا نظارت دارد، اما جزئیات مربوط به خرید سامانه اس-۴۰۰ و پیامدهای آن، از جمله تحریم‌های کاتسا (CAATSA)، موضوعی است که باید در مذاکرات مستقیم بین رجب طیب اردوغان و دونالد ترامپ حل شود [1][3]. این اظهارات در حالی مطرح می‌شود که دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، در دیدارهای خود در آنکارا از احتمال لغو این تحریم‌ها و بازگشت ترکیه به برنامه اف-۳۵ سخن گفته است [2]. روته با این موضع‌گیری، تمرکز نشست را از اختلافات گذشته به سمت اولویت‌های آینده ناتو، از جمله افزایش تولیدات دفاعی و بازدارندگی جمعی، سوق داد [3].

حمایت قاطع از حملات علیه ایران بخش دیگری از اظهارات جنجالی مارک روته به تحولات خاورمیانه و ایران اختصاص داشت. دبیرکل ناتو از حملات اخیر ایالات متحده به مواضعی در ایران حمایت کرد و آن‌ها را برای تضعیف توانمندی‌های هسته‌ای و موشکی تهران «کاملاً ضروری» خواند [2][3]. روته خاطرنشان کرد که اقدامات ایران تهدیدی برای امنیت منطقه، اروپا و کل جهان است و واکنش قاطع آمریکا برای حفظ ثبات بین‌المللی اهمیت حیاتی دارد [3]. وی همچنین از متحدان اروپایی خواست تا در زمینه تامین امنیت مسیرهای کشتیرانی در تنگه هرمز، مسئولیت بیشتری بپذیرند [2].

ترکیه؛ مدیر بحران ناتو در منطقه دبیرکل ناتو در بخش دیگری از سخنانش، ترکیه را «مدیر اصلی بحران» در منطقه توصیف کرد و از نقش رجب طیب اردوغان در جلوگیری از گسترش تنش‌ها در خاورمیانه تمجید نمود [2]. روته تاکید کرد که توانمندی‌های صنایع دفاعی ترکیه، از جمله شرکت‌هایی مانند آسلسان، اکنون به یکی از ارکان مهم قدرت ناتو تبدیل شده است [1]. او با اشاره به افزایش بودجه دفاعی متحدان اروپایی به ۴ تا ۵ درصد تولید ناخالص داخلی، این روند را پیروزی بزرگی برای انسجام پیمان آتلانتیک شمالی دانست [3]. این نشست که در فضایی آکنده از بیم و امید برگزار شد، نشان‌دهنده تلاش ناتو برای بازتعریف نقش خود در برابر تهدیدات نوظهور و تقویت همکاری‌های ترانس‌آتلانتیک است.