دستورالعمل ۱۰ ماده‌ای وزارت آموزش ترکیه برای حفاظت از داده‌های شخصی در مدارس

وزارت آموزش ملی ترکیه (MEB) در تاریخ ۹ ژوئیه ۲۰۲۶، بخشنامه‌ای جامع شامل ۱۰ بند اساسی را به تمامی ادارات آموزش استانی ابلاغ کرد. این دستورالعمل که با هدف انطباق کامل با قانون حفاظت از داده‌های شخصی (KVKK) تدوین شده است، محدودیت‌های جدیدی را برای فعالیت‌های دیجیتال مدارس و موسسات آموزشی تعیین می‌کند [۱]. بر اساس این ابلاغیه، امنیت اطلاعات دانش‌آموزان، اولیا و پرسنل آموزشی در اولویت قرار گرفته و با هرگونه نقض حریم خصوصی برخورد قانونی خواهد شد.

ممنوعیت انتشار اطلاعات حساس در فضای مجازی یکی از مهم‌ترین بندهای این دستورالعمل، ممنوعیت مطلق انتشار لیست‌های کلاسی، شماره‌های دانش‌آموزی و کدهای ملی (T.C. Kimlik) در وب‌سایت‌های رسمی مدارس و حساب‌های شبکه‌های اجتماعی است [۲]. وزارتخانه تاکید کرده است که اطلاعات مربوط به نمرات امتحانات، وضعیت غیبت، سوابق انضباطی و داده‌های پزشکی دانش‌آموزان به هیچ عنوان نباید در پلتفرم‌های عمومی بارگذاری شود. این اقدام برای جلوگیری از سوءاستفاده از هویت دیجیتال کودکان و نوجوانان صورت گرفته است [۳].

پاکسازی محتواهای قدیمی و نظارت بر رسانه‌های اجتماعی دستورالعمل جدید تنها شامل فعالیت‌های آتی مدارس نیست، بلکه مدیران موظف شده‌اند تمامی محتواهای منتشر شده در سال‌های گذشته را نیز بازبینی کنند. بر اساس این بند، هرگونه لیست، عکس یا ویدئویی که حاوی داده‌های شخصی افراد باشد و در گذشته در سایت مدرسه یا گروه‌های مجازی منتشر شده است، باید فوراً حذف یا از دسترس عمومی خارج شود [۱][۴]. این فرآیند «پاکسازی دیجیتال» به منظور کاهش ردپای اطلاعات حساس در اینترنت انجام می‌شود.

قوانین جدید برای اشتراک‌گذاری عکس و ویدئو از این پس، اشتراک‌گذاری تصاویر و ویدئوهای دانش‌آموزان در جریان فعالیت‌های آموزشی و پرورشی تحت ضوابط بسیار سخت‌گیرانه‌ای انجام خواهد شد. قبل از هرگونه تصویربرداری، باید هدف از انتشار، پلتفرم مورد نظر، مدت زمان نگهداری فایل و افرادی که به آن دسترسی خواهند داشت، به طور دقیق مشخص شود [۳]. همچنین، استفاده از روش‌هایی که هویت دانش‌آموز را به طور مستقیم فاش نمی‌کند، در اولویت قرار گرفته است. وزارتخانه هشدار داده است که انتشار تصاویر بدون رضایت صریح و کتبی، تخلف محسوب می‌شود [۲].

امنیت سایبری و پیامدهای قانونی در بخش پایانی این دستورالعمل، به امنیت سیستم‌های اطلاعاتی وزارتخانه اشاره شده است. اشتراک‌گذاری رمز عبور، استفاده از نرم‌افزارهای غیرمجاز، ربات‌ها یا ابزارهای خودکار برای استخراج داده از سیستم‌های آموزشی ممنوع اعلام شده است [۱]. همچنین، تمامی معلمان و مدیران موظف به گذراندن دوره‌های آموزشی «حفاظت از داده‌های شخصی» در پلتفرم ÖBA هستند [۳]. وزارت آموزش ملی تصریح کرده است که در صورت مشاهده هرگونه کوتاهی در اجرای این ۱۰ بند، فرآیندهای اداری و قضایی علیه مسئولان مربوطه آغاز خواهد شد [۴].