ترمز وزارت آموزش ترکیه برای دبیرستان‌های آنادولو؛ تغییرات جنجالی ۲۰۲۶

وزارت آموزش ملی ترکیه (MEB) در آستانه اعلام نتایج آزمون ورودی دبیرستان‌ها (LGS)، اصلاحات گسترده‌ای را در آیین‌نامه مؤسسات آموزش متوسطه اعمال کرده است. این تغییرات که در ۳ جولای ۲۰۲۶ در روزنامه رسمی منتشر شد، معیارهای پذیرش دانش‌آموز در دبیرستان‌های آنادولو را به شدت سخت‌گیرانه کرده و فرآیند تأیید ظرفیت این مدارس را به یک مسیر اداری پیچیده تبدیل کرده است [۱][۲].

معیارهای جدید و سخت‌گیرانه برای دبیرستان‌های آنادولو بر اساس مقررات جدید، دیگر تنها «موفقیت تحصیلی» برای اینکه یک دبیرستان آنادولو بتواند از طریق آزمون مرکزی دانش‌آموز بپذیرد، کافی نخواهد بود. مدارس متقاضی اکنون باید بر اساس شاخص‌های متعددی از جمله پروژه‌های اجرا شده، فعالیت‌های اجتماعی و فرهنگی، گواهینامه‌ها و ثبت اختراعات، و همچنین موفقیت در مسابقات ملی و بین‌المللی ارزیابی شوند [۲][۴].

این فرآیند شامل چندین مرحله نظارتی است؛ ابتدا کمیسیون‌های ارزیابی استانی گزارش‌های خود را تهیه می‌کنند و پس از تأیید در سطوح مختلف، تصمیم نهایی باید به امضای شخص وزیر آموزش ملی برسد. این در حالی است که برای مدارس فنی و حرفه‌ای و مدارس مذهبی (امام هاتیپ)، فرآیند بسیار ساده‌تر بوده و تنها با پیشنهاد مدیرکل مربوطه و تأیید وزیر انجام می‌شود [۱][۳].

انتقاد کارشناسان: هدایت اجباری به سمت مدارس فنی و خصوصی بسیاری از کارشناسان آموزشی این اقدام را «ترمز» یا حتی «تصفیه تدریجی» دبیرستان‌های آنادولو توصیف کرده‌اند. اوزگور بوزدوغان، یکی از فعالان حوزه آموزش، معتقد است که وزارتخانه با دشوار کردن شرایط برای مدارس آنادولو، در تلاش است تا دانش‌آموزان را به سمت مدارس فنی و حرفه‌ای یا مدارس مذهبی سوق دهد [۳].

از سوی دیگر، این نگرانی وجود دارد که با کاهش ظرفیت دبیرستان‌های دولتی آنادولو، خانواده‌هایی که به دنبال آموزش آکادمیک برای فرزندان خود هستند، مجبور شوند به سمت مدارس خصوصی بروند. این موضوع می‌تواند شکاف طبقاتی در دسترسی به آموزش باکیفیت را در سال تحصیلی ۲۰۲۶-۲۰۲۷ عمیق‌تر کند [۳][۴].

امتیاز ویژه برای دانش‌آموزان خارجی: دیپلم دو زبانه در کنار این محدودیت‌ها، آیین‌نامه جدید شامل یک خبر مثبت برای دانش‌آموزان بین‌المللی مقیم ترکیه است. از این پس، اتباع خارجی که از دبیرستان‌های رسمی ترکیه فارغ‌التحصیل می‌شوند، می‌توانند علاوه بر مدرک استاندارد، دیپلم ویژه «دبیرستان آنادولو» را به دو زبان ترکی و یک زبان خارجی دریافت کنند [۲]. این اقدام با هدف تسهیل فرآیند معادل‌سازی مدارک تحصیلی این دانش‌آموزان در سطح بین‌المللی انجام شده است.

زمان‌بندی انتخاب رشته LGS ۲۰۲۶ طبق اعلام وزارت آموزش، نتایج آزمون LGS که در ۱۳ ژوئن برگزار شده بود، در تاریخ ۱۰ جولای ۲۰۲۶ اعلام خواهد شد. دانش‌آموزان و والدین آن‌ها باید در بازه زمانی ۱۳ تا ۲۴ جولای نسبت به انتخاب رشته و تعیین اولویت‌های مدرسه خود اقدام کنند [۱][۳]. با توجه به قوانین جدید، پیش‌بینی می‌شود رقابت برای صندلی‌های محدود دبیرستان‌های برتر آنادولو در سال جاری بسیار فشرده‌تر از سال‌های گذشته باشد.