Orta Doğu Yeniden Alevleniyor; İran'dan ABD Üslerine Misilleme Saldırıları

Hürmüz Boğazı'nda Tırmanan Çatışmalar ve ABD Askeri Yanıtı Son kriz, 25 Haziran 2026'da Singapur bayraklı «M/V Ever Lovely» adlı bir kargo gemisinin Hürmüz Boğazı'ndan çıkarken drone saldırısına uğramasıyla başladı [2]. Bu eyleme yanıt olarak Amerika Birleşik Devletleri Merkez Komutanlığı (CENTCOM), 26 Haziran'da Amerikan savaş uçaklarının «Sirik» şehri ve «Keşm» Adası yakınlarındaki İran füze depolama tesislerine, dronlara ve kıyı radar sitelerine saldırdığını duyurdu [5]. Washington bu saldırıları seyrüsefer serbestisini sağlamak için «güçlü bir yanıt» olarak nitelendirdi, ancak Tahran bu eylemi «İslamabad Mutabakat Zaptı» olarak bilinen ateşkes anlaşmasının açık bir ihlali olarak değerlendirdi [3].

İran'ın Bölgesel ABD Üslerine Misilleme Yanıtı 27 Haziran 2026 Cumartesi gününün erken saatlerinde, İslam Devrim Muhafızları Ordusu resmi bir bildiri yayınlayarak son ABD saldırılarına yanıt olarak bölgedeki «Amerika Birleşik Devletleri terörist ordusuna» ait birkaç askeri mevziyi hedef aldığını duyurdu [1]. İran devlet medyası, bu misilleme saldırılarının ABD kuvvetlerinin konuşlandığı mevzilere yapıldığını bildirdi [3]. Hasarın boyutu hakkında kesin ayrıntılar yayınlanmamış olsa da, yerel raporlar bazı tesislerin yakınında patlama seslerinin duyulduğunu belirtiyor. Devrim Muhafızları, herhangi bir saldırının tekrarlanması durumunda Tahran'ın bir sonraki yanıtının «çok daha geniş ve ezici» olacağı konusunda uyardı [1][4].

Basra Körfezi'nde Teyakkuz Durumu ve Diplomatik Tepkiler Bu karşılıklı ateşin ardından Bahreyn, Katar, Kuveyt ve Suudi Arabistan'daki ABD askeri üsleri tam teyakkuz durumuna geçirildi [4]. ABD Başkan Yardımcısı J.D. Vance, sert bir tepkiyle «şiddete şiddetle karşılık verileceğini» belirtti ve İran'ı mutabakatın uygulanmasıyla ilgili bir anlaşmazlığı varsa askeri çatışma yerine diplomatik yolları kullanmaya çağırdı [2]. Buna karşılık İranlı parlamento yetkilisi İbrahim Azizi, Washington'ı müzakerelerin ortasında İran topraklarına bir kez daha saldırmakla ve anlaşma ilkelerine uymamakla suçladı [3].

Ateşkesin Çökme Riski ve Ekonomik Sonuçlar Bu gerilimler, iki ülke arasında sadece birkaç hafta önce imzalanan ateşkes mutabakatının tam bir çöküşün eşiğinde olduğu bir dönemde yaşanıyor [2]. Analistler, İran'ın Hürmüz Boğazı üzerindeki egemenliğini bir kez daha vurgulaması nedeniyle bu durumun devam etmesinin küresel enerji güvenliğini tehlikeye atabileceği konusunda uyarıyor [3]. Bazı ABD'li yetkililerin bu saldırıların büyük bir savaşın başlangıcı olmadığı yönündeki iddialarına rağmen, Basra Körfezi'nin her iki yakasındaki kuvvetlerin benzeri görülmemiş teyakkuz seviyesi, bölgedeki istikrarın aşırı kırılganlığını gösteriyor [5].