دبیرکل ناتو: اروپا از عملیات‌های آمریکا در جنگ علیه ایران حمایت کرد

تأیید حمایت‌های گسترده اروپا از عملیات «خشم حماسی»

مارک روته، دبیرکل ناتو، در مصاحبه‌ای با شبکه خبری فاکس نیوز که در ۲۴ ژوئن ۲۰۲۶ منتشر شد، جزئیات جدیدی از مشارکت متحدان اروپایی در عملیات نظامی ایالات متحده علیه ایران موسوم به «خشم حماسی» (Epic Fury) را فاش کرد. روته در این گفتگو تأکید کرد که برخلاف برخی انتقادات مبنی بر عدم همکاری متحدان، کشورهای اروپایی پایگاه‌های خود را در اختیار نیروهای آمریکایی قرار داده‌اند [۱].

وی به طور مشخص به نقش ایتالیا اشاره کرد و اظهار داشت که حدود ۵۰۰ فروند هواپیمای نظامی ایالات متحده از پایگاه‌های موجود در خاک ایتالیا برای پشتیبانی از عملیات علیه ایران به پرواز درآمده‌اند. روته همچنین از رومانی به دلیل محدود کردن پروازهای تجاری خود به منظور باز کردن فضا برای هواپیماهای سوخت‌رسان ناتو قدردانی کرد و قاره اروپا را یک «پلتفرم قدرت» برای عملیات‌های ایالات متحده توصیف نمود [۱][۳].

تکذیب قاطع ایتالیا و شکاف در بدنه ناتو

بلافاصله پس از انتشار سخنان روته، دولت ایتالیا واکنش تندی نشان داد. وزارت دفاع ایتالیا با صدور بیانیه‌ای، اظهارات دبیرکل ناتو را «گمراه‌کننده» خواند و تأکید کرد که رم تنها اجازه فعالیت‌های «لجستیکی و فنی غیرجنبشی» را صادر کرده است [۳]. گوییدو کروستو، وزیر دفاع ایتالیا، تصریح کرد که هیچ عملیات تهاجمی مستقیمی از خاک این کشور علیه ایران صورت نگرفته و تمامی همکاری‌ها در چارچوب توافق‌نامه‌های دوجانبه قبلی بوده است [۵].

این اختلاف نظر نشان‌دهنده حساسیت‌های سیاسی شدید در اروپا نسبت به درگیری‌های خاورمیانه است. در حالی که دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور ایالات متحده، در دومین دوره ریاست‌جمهوری خود بارها از متحدان ناتو به دلیل آنچه «حمایت ناکافی» در جنگ ایران می‌نامد انتقاد کرده، رهبران اروپایی تلاش می‌کنند میان تعهدات خود به ناتو و فشارهای افکار عمومی داخلی توازن برقرار کنند [۲][۴].

واکنش تند تهران: ناتو شریک جرم است

در تهران، وزارت امور خارجه ایران به سرعت به سخنان مارک روته واکنش نشان داد. اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه، این اظهارات را «اعترافی آشکار به همدستی فعال ناتو در یک جنگ غیرقانونی» توصیف کرد [۲]. بقایی در پیامی در شبکه اجتماعی X (توییتر سابق) نوشت که ناتو و کشورهای عضو که پایگاه‌های خود را در اختیار آمریکا قرار داده‌اند، باید مسئولیت تمامی پیامدهای این «تجاوز نظامی» را بپذیرند [۴].

مقامات ایرانی تأکید کردند که استفاده از زیرساخت‌های اروپایی برای حمله به شهرهایی مانند تهران، اصفهان و بندرعباس، نقض صریح منشور سازمان ملل متحد و حقوق بین‌الملل است. این تنش‌ها در حالی رخ می‌دهد که گزارش‌هایی از پیشرفت در مذاکرات غیرمستقیم برای دستیابی به یک تفاهم‌نامه صلح (MoU) جهت پایان دادن به درگیری‌ها به گوش می‌رسد [۴][۵].

سایه سنگین سیاست‌های ترامپ بر اجلاس آتی آنکارا

اظهارات روته تنها چند هفته پیش از اجلاس سران ناتو در آنکارا (ژوئیه ۲۰۲۶) بیان شده است. دونالد ترامپ که اخیراً با دبیرکل ناتو در کاخ سفید دیدار کرده، همچنان بر افزایش بودجه دفاعی متحدان به ۵ درصد تولید ناخالص داخلی تأکید دارد [۵]. تحلیلگران معتقدند روته با افشای ابعاد همکاری‌های اروپا، سعی داشته از شدت انتقادات ترامپ بکاهد و بر همبستگی فراآتلانتیک تأکید کند، اما این اقدام عملاً باعث شعله‌ور شدن بحث‌های داخلی در کشورهای اروپایی و افزایش تنش با تهران شده است [۱][۳].