NATO Genel Sekreteri: Avrupa, İran'a Karşı Savaşta ABD Operasyonlarını Destekledi

'Destansı Öfke' Operasyonuna Yönelik Geniş Avrupa Desteğinin Onaylanması

NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, 24 Haziran 2026'da yayınlanan Fox News mülakatında, Avrupa müttefiklerinin ABD'nin İran'a yönelik 'Destansı Öfke' (Epic Fury) adlı askeri operasyonuna katılımına dair yeni detaylar açıkladı. Rutte, bu görüşmede müttefiklerin iş birliği yapmadığına dair bazı eleştirilerin aksine, Avrupa ülkelerinin üslerini ABD kuvvetlerinin kullanımına açtığını vurguladı [1].

Özellikle İtalya'nın rolüne değinen Rutte, yaklaşık 500 ABD askeri uçağının İran'a yönelik operasyonları desteklemek için İtalya topraklarındaki üslerden havalandığını belirtti. Rutte ayrıca, NATO yakıt ikmal uçaklarına alan açmak için ticari uçuşlarını kısıtlayan Romanya'ya teşekkür etti ve Avrupa kıtasını ABD operasyonları için bir 'güç platformu' olarak tanımladı [1][3].

İtalya'nın Kesin Yalanlaması ve NATO İçindeki Çatlak

Rutte'nin açıklamalarının yayınlanmasının hemen ardından İtalyan hükümeti sert tepki gösterdi. İtalya Savunma Bakanlığı yaptığı açıklamada, Genel Sekreter'in sözlerini 'yanıltıcı' olarak nitelendirdi ve Roma'nın yalnızca 'kinetik olmayan lojistik ve teknik' faaliyetlere izin verdiğini vurguladı [3]. İtalya Savunma Bakanı Guido Crosetto, kendi topraklarından İran'a karşı doğrudan hiçbir saldırı operasyonu yapılmadığını ve tüm iş birliğinin önceki ikili anlaşmalar çerçevesinde kaldığını belirtti [5].

Bu görüş ayrılığı, Avrupa'da Orta Doğu çatışmalarına yönelik aşırı siyasi hassasiyeti gözler önüne seriyor. ABD Başkanı Donald Trump, ikinci döneminde NATO müttefiklerini İran savaşında 'yetersiz destek' verdikleri gerekçesiyle defalarca eleştirirken, Avrupalı liderler NATO taahhütleri ile iç kamuoyu baskısı arasında bir denge kurmaya çalışıyor [2][4].

Tahran'dan Sert Tepki: NATO Suç Ortağıdır

Tahran'da, İran Dışişleri Bakanlığı Mark Rutte'nin sözlerine hızla yanıt verdi. Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Esmaeil Baghaei, bu açıklamaları 'NATO'nun yasa dışı bir savaşa aktif suç ortaklığının açık bir itirafı' olarak nitelendirdi [2]. Baghaei, sosyal ağ X üzerinden yaptığı paylaşımda, üslerini ABD'ye açan NATO ve üye ülkelerin bu 'askeri saldırganlığın' tüm sonuçlarının sorumluluğunu üstlenmesi gerektiğini yazdı [4].

İranlı yetkililer; Tahran, İsfahan ve Bender Abbas gibi şehirlere saldırmak için Avrupa altyapısının kullanılmasının Birleşmiş Milletler Şartı'nın ve uluslararası hukukun açık bir ihlali olduğunu vurguladı. Bu gerilimler, çatışmaları sona erdirmek için bir barış mutabakat zaptı (MoU) imzalanmasına yönelik dolaylı müzakerelerde ilerleme kaydedildiğine dair raporların geldiği bir dönemde yaşanıyor [4][5].

Trump Politikalarının Yaklaşan Ankara Zirvesi Üzerindeki Ağır Gölgesi

Rutte'nin açıklamaları, Ankara'daki NATO liderler zirvesinden (Temmuz 2026) sadece birkaç hafta önce geldi. Yakın zamanda Beyaz Saray'da NATO Genel Sekreteri ile görüşen Donald Trump, müttefiklerin savunma bütçelerini GSYİH'nın %5'ine çıkarması konusundaki ısrarını sürdürüyor [5]. Analistler, Rutte'nin Avrupa iş birliğinin boyutlarını ifşa ederek Trump'ın eleştirilerinin dozunu azaltmaya ve transatlantik dayanışmayı vurgulamaya çalıştığını, ancak bu hamlenin aslında Avrupa ülkelerinde iç tartışmaları alevlendirdiğini ve Tahran ile gerilimi artırdığını düşünüyor [1][3].