با آغاز جولای ۲۰۲۶، سیستم آموزشی ترکیه وارد مرحله جدیدی شده است. بر اساس بخشنامههای جدید، نمرات دانشآموزان دیگر تنها به نتایج امتحانات کتبی وابسته نیست و تمامی فعالیتهای کلاسی، پروژهها و رفتارهای اجتماعی در کارنامه نهایی لحاظ میشود.
نظام آموزشی ترکیه در آستانه سال تحصیلی جدید، شاهد یکی از بزرگترین تغییرات ساختاری در دهههای اخیر است. بر اساس گزارشهای منتشر شده در جولای ۲۰۲۶، وزارت آموزش ملی ترکیه (MEB) رسماً اعلام کرد که دوران نمرهدهی صرفاً بر اساس امتحانات کتبی به پایان رسیده و از این پس، «ارزیابی فرآیندمحور» جایگزین سیستم سنتی «نتیجهمحور» خواهد شد [۱].
رویکرد جدید: ارزیابی همهجانبه دانشآموز در این مدل جدید که تحت عنوان «مدل آموزشی قرن ترکیه» (Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli) اجرا میشود، معلمان موظف هستند تمامی ابعاد شخصیتی و مهارتی دانشآموز را در طول ترم زیر نظر بگیرند. دیگر تنها پاسخ صحیح به سوالات تستی یا تشریحی ملاک برتری نیست؛ بلکه مشارکت در بحثهای کلاسی، توانایی حل مسئله، کار گروهی و حتی رعایت اخلاق در محیط مدرسه، بخش قابل توجهی از نمره نهایی را تشکیل میدهند [۲]. این تغییر با هدف کاهش استرس ناشی از شبهای امتحان و تشویق دانشآموزان به یادگیری عمیقتر طراحی شده است.
نقش فعالیتهای اجتماعی در کارنامه یکی از کلیدیترین بخشهای این اصلاحات، ورود «کارنامه فعالیتهای اجتماعی» به سیستم رسمی نمرهدهی است. دانشآموزانی که در پروژههای داوطلبانه، مسابقات ورزشی، فعالیتهای هنری و انجمنهای علمی شرکت میکنند، امتیازات ویژهای دریافت خواهند کرد که مستقیماً بر معدل کل آنها تأثیر میگذارد [۱]. این اقدام با هدف تربیت شهروندانی مسئولیتپذیر و فعال در جامعه صورت میگیرد، نه فقط افرادی که فرمولها را حفظ میکنند.
چالشها و فرصتهای پیش رو اگرچه این تغییر با استقبال بسیاری از کارشناسان آموزشی روبرو شده، اما چالشهایی نظیر نحوه نظارت بر عدالت در نمرهدهی معلمان نیز مطرح است. وزارت آموزش ملی برای رفع این نگرانیها، سامانههای دیجیتالی جدیدی را برای ثبت لحظهای فعالیتهای دانشآموزان معرفی کرده است تا از اعمال سلیقه شخصی جلوگیری شود [۲]. این سیستم جدید که از سپتامبر ۲۰۲۶ به طور کامل در تمامی مقاطع تحصیلی اجرا خواهد شد، نویدبخش نسلی است که مهارتهای زندگی را در کنار دانش آکادمیک فرا میگیرد [۳].
به گفته مقامات آموزشی در منطقه «آلپارسلان دیاری»، این مدل نه تنها کیفیت آموزش را ارتقا میدهد، بلکه باعث شناسایی استعدادهای نهفتهای میشود که پیش از این در پسِ نمرات ضعیف امتحانات کتبی پنهان میماندند [۱].
سیستم جدید آموزشی ترکیه بر مهارتهای اجتماعی و مشارکت کلاسی دانشآموزان تمرکز دارد.
linkمنابع
- Okullarda yeni dönem: Sadece sınav değil, her şey puanlayacak! — Alparslan Diyarı (2026-07-02)
- MEB Ölçme ve Değerlendirme Yönetmeliği Güncellendi — Ministry of National Education (Turkey) (2026-06-15)
- Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli: Süreç Odaklı Değerlendirme — TRT Haber (2025-09-10)
