تغییرات گسترده در قوانین دانشگاه‌های ترکیه؛ آنچه دانشجویان باید بدانند

اصلاحات جدید در روزنامه رسمی؛ تمرکز بر دانشگاه‌های فنی و آموزش از راه دور در تاریخ ۱۰ جولای ۲۰۲۶، شماره ۳۳۳۰۶ روزنامه رسمی ترکیه (Resmî Gazete) تغییرات مهمی را در آیین‌نامه‌های آموزشی دانشگاه آنادولو و دانشگاه فنی قونیه منتشر کرد [1]. بر اساس این مصوبات، فرآیندهای امتحانی و آموزشی در دانشکده آموزش باز (AÖF) دانشگاه آنادولو به‌روزرسانی شده است تا با استانداردهای دیجیتال جدید همگام شود [2]. همچنین در دانشگاه فنی قونیه، قوانین مربوط به استرداد شهریه تغییر یافته و از این پس، دانشجویانی که پس از شروع ترم از تحصیل انصراف دهند یا اخراج شوند، حق دریافت شهریه پرداختی آن ترم را نخواهند داشت [2]. این تغییرات با هدف انضباط مالی و آموزشی بیشتر در موسسات آموزش عالی اعمال شده است. ## تعریف «مدرک هم‌تراز» و تسهیلات ویژه برای مادران دانشجو یکی از مهم‌ترین بخش‌های اصلاحات اخیر که در روزهای گذشته نیز به آن اشاره شده بود، تعریف قانونی «برنامه دیپلم معادل یا هم‌تراز» است [3]. طبق این قانون، برنامه‌های تحصیلی که حداقل ۸۰ درصد محتوای آموزشی مشترک داشته باشند، هم‌تراز شناخته می‌شوند که این امر انتقال بین دانشگاه‌ها را برای دانشجویان بسیار آسان‌تر می‌کند [3]. علاوه بر این، در یک گام حمایتی، به دانشجویان دختر در مقاطع تحصیلات تکمیلی که صاحب فرزند می‌شوند، اجازه داده شده است تا دو نیم‌سال (یک سال تحصیلی) مرخصی اضافی دریافت کنند بدون اینکه سنوات تحصیلی آن‌ها تحت تأثیر قرار گیرد [3]. ## عفو تحصیلی ۲۰۲۶ و بازگشت هزاران دانشجو به چرخه آموزش دولت ترکیه با ارائه لایحه‌ای به پارلمان (TBMM)، طرح عفو تحصیلی گسترده‌ای را برای دانشجویانی که از جولای ۲۰۲۲ به بعد به دلایل مختلف از دانشگاه اخراج شده یا انصراف داده‌اند، کلید زده است [4]. این طرح شامل مقاطع کاردانی، کارشناسی و تحصیلات تکمیلی می‌شود و به دانشجویان فرصت می‌دهد ظرف ۴ ماه پس از اجرایی شدن قانون، درخواست بازگشت خود را ثبت کنند [4]. البته افرادی که به جرایم سنگین مانند تروریسم، قتل عمد یا قاچاق مواد مخدر محکوم شده‌اند، از این تسهیلات مستثنی هستند [4]. این اقدام فرصتی دوباره برای بیش از یک میلیون جوانی است که به دلایل اقتصادی یا شخصی از تحصیل بازمانده بودند. ## دیجیتالی شدن کامل مدارک و نظارت سخت‌گیرانه بر کیفیت آموزشی شورای آموزش عالی ترکیه (YÖK) اعلام کرده است که از این پس تمامی مدارک تحصیلی و گواهی‌نامه‌ها باید منحصراً از طریق سامانه دولت الکترونیک (e-Devlet) صادر و تایید شوند [5]. این اقدام برای مقابله با موسسات غیرمجاز و مدارک جعلی صورت گرفته است. همزمان، YÖK فرآیند لغو مجوز ۱۵ دانشگاه را که نتوانسته‌اند استانداردهای کیفی لازم را در ارزیابی‌های سال ۲۰۲۵ کسب کنند، آغاز کرده است [5]. همچنین مجازات‌های سنگینی برای تقلب‌های آکادمیک، از جمله نوشتن پایان‌نامه توسط اشخاص ثالث، در نظر گرفته شده که می‌تواند منجر به اخراج اساتید یا لغو مدارک علمی افراد شود [4].