دانش‌آموز نخبه نیغده‌ای با پروژه پیشرانه بدون سوخت در راه IAC 2026

در دنیای امروز که رقابت برای تسخیر فضا به اوج خود رسیده است، نخبگان جوان ترکیه با گام‌هایی استوار در حال تغییر معادلات فناوری هستند. احمد برکه کاراکوش، دانش‌آموز سال آخر دبیرستان از استان نیغده، با ابداع یک سیستم پیشرانه فضایی بدون سوخت، توانسته است توجه محافل علمی بین‌المللی را به خود جلب کند. این موفقیت زمانی اهمیت بیشتری پیدا می‌کند که بدانیم پروژه او برای ارائه در هفتاد و هفتمین کنگره بین‌المللی فضانوردی (IAC 2026) که معتبرترین رویداد فضایی جهان محسوب می‌شود، پذیرفته شده است [1].

محافظت از ماهواره‌ها با استفاده از کویل‌های تسلا پروژه کاراکوش بر یکی از بحرانی‌ترین چالش‌های عصر فضا، یعنی «زباله‌های فضایی»، تمرکز دارد. این سیستم که به طور اختصاصی برای ماهواره‌های کوچک و «کیوب‌ست‌ها» (CubeSats) طراحی شده، از هیچ سوخت شیمیایی یا فیزیکی برای تغییر مسیر استفاده نمی‌کند. در عوض، این دستگاه با بهره‌گیری از کویل‌های تسلا، میدان‌های الکترومغناطیسی و الکترواستاتیک قدرتمندی ایجاد می‌کند [1].

هدف اصلی این فناوری، ایجاد یک سپر محافظتی در اطراف ماهواره است. هنگامی که قطعات کوچک زباله‌های فضایی (در ابعاد میلی‌متری تا چند سانتی‌متر) با سرعت بالا به ماهواره نزدیک می‌شوند، این میدان‌های نیرو بدون نیاز به برخورد فیزیکی یا مصرف سوخت، ذرات را از مسیر ماهواره منحرف می‌کنند. کاراکوش در توضیحات خود اشاره کرده است که این سیستم قادر است ذراتی به ابعاد ۲.۵ تا ۱۲.۵ سانتی‌متر را در مدار نزدیک زمین (LEO) دفع کند، که این امر طول عمر ماهواره‌ها را به شدت افزایش می‌دهد [1].

IAC 2026: میزبانی تاریخی آنتالیا از نخبگان فضایی کنگره بین‌المللی فضانوردی ۲۰۲۶ برای نخستین بار در تاریخ به میزبانی ترکیه و در شهر آنتالیا برگزار خواهد شد. این رویداد که توسط آژانس فضایی ترکیه (TUA) و با همکاری فدراسیون بین‌المللی فضانوردی (IAF) سازماندهی شده است، با شعار «جهان به فضای بیشتری نیاز دارد» برگزار می‌شود [2]. پذیرش مقاله کاراکوش در میان بیش از ۸۳۰۰ چکیده مقاله ارسالی از ۱۰۸ کشور جهان، نشان‌دهنده سطح بالای علمی پروژه این دانش‌آموز است [3].

او قرار است در ماه اکتبر ۲۰۲۶، یافته‌های خود را در «سمپوزیوم زباله‌های فضایی» به زبان انگلیسی برای دانشمندان، فضانوردان و مدیران ارشد آژانس‌های فضایی بزرگ جهان ارائه دهد. این فرصت نه تنها یک دستاورد شخصی برای اوست، بلکه جایگاه علمی استان نیغده و توانمندی‌های سیستم آموزشی ترکیه در پرورش استعدادهای حوزه هوافضا را به نمایش می‌گذارد [1].

گامی بلند برای امنیت در مدار زمین با افزایش تعداد ماهواره‌های پرتاب شده به مدار زمین، خطر برخورد با زباله‌های فضایی به یک تهدید جدی برای زیرساخت‌های ارتباطی و ناوبری تبدیل شده است. پروژه‌هایی مانند سیستم پیشرانه بدون سوخت کاراکوش، به دلیل کاهش وزن ماهواره (حذف مخازن سوخت) و کارایی بالا در دفع خطرات، می‌توانند هزینه‌های ماموریت‌های فضایی را به طور چشمگیری کاهش دهند [1].

این دانش‌آموز ۱۷ ساله با حمایت‌های ملی و تلاش‌های شخصی خود، اکنون به نمادی از نسل جدید دانشمندان ترکیه تبدیل شده است که آماده‌اند در «قرن ترکیه» (Century of Türkiye)، نام این کشور را در میان پیشگامان صنعت فضا ثبت کنند. حضور او در IAC 2026 آنتالیا، نقطه عطفی در مسیر حرفه‌ای او و الهام‌بخش بسیاری از دانش‌آموزانی خواهد بود که رویای سفر به ستارگان را در سر می‌پرورانند [1][2].