بحران آموزش عالی در قبرس شمالی؛ هشدار حسین اکمکچی درباره خروج دانشجویان

پایان رویای «جزیره آموزش» در قبرس شمالی حسین اکمکچی، سردبیر وب‌سایت خبری «Haber Kıbrıs»، در یادداشتی که در ۱۱ ژوئن ۲۰۲۶ منتشر شد، وضعیت آموزش عالی در جمهوری ترک قبرس شمالی (TRNC) را بحرانی توصیف کرد. او با اشاره به استراتژی بلندمدت این کشور برای تبدیل شدن به یک «جزیره آموزشی»، اعلام کرد که سرمایه‌گذاری‌های عظیم در بخش پردیس‌های دانشگاهی، خوابگاه‌ها و زیرساخت‌های شهری اکنون با خطر جدی مواجه است [1]. اکمکچی معتقد است که هدف جذب ۱۰۰ هزار دانشجو که زمانی به عنوان یک سیاست دولتی دنبال می‌شد، اکنون به دلیل بی‌کفایتی‌های مدیریتی به فراموشی سپرده شده است.

پیامدهای رسوایی دیپلم‌های جعلی و ضربه به اعتبار یکی از محورهای اصلی انتقاد اکمکچی، موضوع «دیپلم‌های جعلی» و عدم برخورد قاطع با متخلفان است. این رسوایی نه تنها اعتماد داخلی را سلب کرده، بلکه به ابزاری برای لابی‌های مخالف تبدیل شده است تا اعتبار علمی دانشگاه‌های قبرس شمالی را در سطح بین‌المللی زیر سوال ببرند [1]. این وضعیت باعث شده است که حتی دانشجویان مستعد و موفقی که از کشورهایی مانند نیجریه، پاکستان و سوریه برای تحصیل می‌آیند، تحت تأثیر پیش‌داوری‌های منفی ناشی از جرایم و ناهنجاری‌های اجتماعی قرار گیرند و انگیزه خود را برای ماندن در این کشور از دست بدهند.

موانع بوروکراتیک و برخورد سلیقه‌ای با دانشجویان به گفته اکمکچی، دولت به جای حمایت از دانشگاه‌ها، با ایجاد موانع بوروکراتیک روند جذب دانشجو را دشوارتر کرده است. سخت‌گیری‌های شدید در صدور ویزا، هزینه‌های بالای اجازه اقامت و برخوردهای سلیقه‌ای در مبادی ورودی کشور، از جمله مشکلاتی است که دانشجویان خارجی با آن دست و پنجه نرم می‌کنند [1]. گزارش‌ها حاکی از آن است که در مواردی، دانشجویانی که دارای برگه پذیرش رسمی از دانشگاه‌ها هستند، در فرودگاه‌ها بازگردانده می‌شوند بدون اینکه حتی به دانشگاه مربوطه اطلاع داده شود.

بحران به رسمیت شناختن بین‌المللی؛ مورد مراکش این بحران تنها به مسائل داخلی محدود نمی‌شود. در ماه‌های اخیر، کشورهایی مانند مراکش (فاس) به رسمیت شناختن دیپلم‌های صادر شده از قبرس شمالی را متوقف کرده‌اند که منجر به اعتراضات گسترده دانشجویان در رباط شده است [2]. این تصمیم که به دلیل وضعیت سیاسی غیررسمی قبرس شمالی اتخاذ شده، آینده شغلی بیش از ۳۰۰۰ دانشجو را تحت تأثیر قرار داده است. علاوه بر این، گزارش‌های مربوط به «دانشجویان گمشده» که در واقع قربانی قاچاق انسان یا باندهای تبهکار شده‌اند، لکه ننگ دیگری بر پیکره سیستم آموزشی این منطقه وارد کرده است [3]. اکمکچی در پایان تأکید می‌کند که اگر دولت سیاست‌های خود را تغییر ندهد، تمامی سرمایه‌گذاری‌های انجام شده در بخش آموزش عالی به هدر خواهد رفت.