تمجید سازمان OECD از «جهش فوق‌العاده» ترکیه در حوزه آموزش

تحول در زیرساخت‌های آموزشی و آمار خیره‌کننده یوسف تکین، وزیر آموزش ملی ترکیه، در جریان سفر خود به شهر ریزه در تاریخ ۲۵ ژوئن ۲۰۲۶، جزئیات جدیدی از موفقیت‌های بین‌المللی این کشور در حوزه آموزش را با رسانه‌ها در میان گذاشت. وی با اشاره به اینکه زیرساخت‌های فیزیکی، تکنولوژیکی و آکادمیک ترکیه از سال ۲۰۰۲ تاکنون دستخوش یک «انقلاب» شده است، تأکید کرد که تعداد کلاس‌های درس در این کشور از حدود ۳۳۰ هزار واحد در سال ۲۰۰۲ به بیش از ۷۵۰ هزار واحد در سال ۲۰۲۶ رسیده است [۳]. این گسترش بی‌سابقه باعث شده است که نسبت دانش‌آموز به معلم و تراکم کلاس‌ها در بسیاری از مناطق ترکیه، اکنون از میانگین‌های جهانی و استانداردهای سازمان همکاری و توسعه اقتصادی (OECD) فراتر رود [۱].

تمجید OECD و جایگاه برتر در رتبه‌بندی TIMSS بنا بر اظهارات وزیر آموزش، مدیران ارشد OECD در گفتگوهای رسمی و عمومی خود از عبارت «جهش فوق‌العاده» برای توصیف وضعیت جدید آموزش در ترکیه استفاده کرده‌اند [۱][۴]. تکین خاطرنشان کرد که ترکیه در سال گذشته میلادی موفق شد در شاخص‌های آزمون تیمز (TIMSS) در میان ۵ کشور برتر اروپا قرار بگیرد. این دستاورد نشان‌دهنده اثربخشی سرمایه‌گذاری‌های هدفمند بر کیفیت محتوای آموزشی و تربیت نیروی انسانی متخصص است. وی افزود که این تحولات تنها به پایتخت محدود نمی‌شود و در شهرهایی مانند ریزه، اکنون به ازای هر ۸ دانش‌آموز در مقطع دبیرستان، یک معلم فعالیت می‌کند که یک رکورد بین‌المللی محسوب می‌شود [۵].

چشم‌انداز روشن برای نتایج پیزا ۲۰۲۶ یکی از مهم‌ترین بخش‌های سخنان یوسف تکین، اشاره به نتایج آتی آزمون پیزا (PISA) بود که قرار است در ۸ سپتامبر ۲۰۲۶ به طور رسمی منتشر شود. وی با استناد به داده‌های غیررسمی و بازخوردهای دریافتی از مقامات OECD، پیش‌بینی کرد که ترکیه در این دوره از مسابقات علمی بین‌المللی، صعودی چشمگیر را تجربه خواهد کرد [۱][۳]. به گفته وی، این نتایج مهر تأییدی بر سیاست‌های «عدالت آموزشی» و مدل‌های نوین مدرسه‌سازی موسوم به «مدارس پروژه» خواهد بود که از سال ۲۰۱۴ با هدف ارتقای کیفیت در مناطق مختلف کشور اجرایی شده‌اند [۴].

تأکید بر تربیت «انسان شایسته» در مدل جدید آموزشی وزیر آموزش ترکیه در بخش دیگری از سخنان خود به مدل آموزشی «قرن ترکیه» (Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli) اشاره کرد و گفت که هدف نهایی این برنامه‌ها تنها ارتقای رتبه‌های علمی نیست، بلکه تربیت انسان‌هایی شایسته و بااخلاق است که بتوانند در سطح جهانی تأثیرگذار باشند [۲]. وی با قدردانی از حمایت‌های رئیس‌جمهور اردوغان، تأکید کرد که اراده سیاسی فعلی بر این است که تمامی دانش‌آموزان، فارغ از موقعیت جغرافیایی یا وضعیت اقتصادی، به بهترین امکانات آموزشی دسترسی داشته باشند تا این «جهش فوق‌العاده» در دهه‌های آینده نیز پایدار بماند [۱][۴].