تایید رسمی وزیر انرژی ترکیه: آغاز عملیات اکتشاف نفت در دانشگاه دجله

امروز، ۲۴ ژوئن ۲۰۲۶، گزارش‌های رسمی حاکی از آن است که دولت ترکیه گام‌های نهایی را برای تبدیل بخشی از محوطه دانشگاه دجله (Dicle Üniversitesi) به یک میدان نفتی فعال برداشته است. آلپارسلان بایراکتار، وزیر انرژی و منابع طبیعی، در پاسخ به پرسش‌های پارلمانی تایید کرد که مجوزهای لازم برای حفاری در اراضی این دانشگاه صادر شده و عملیات اجرایی به زودی آغاز می‌شود [۱].

جزئیات قرارداد و سهم اقتصادی دانشگاه بر اساس اطلاعات منتشر شده، منطقه‌ای به وسعت تقریبی ۴۵ هزار متر مربع در محوطه دانشگاه دجله برای این پروژه در نظر گرفته شده است. این اراضی به شرکت «پتار» (PETAR)، از زیرمجموعه‌های هلدینگ سانکو (SANKO)، اجاره داده شده است [۲]. پیش‌بینی می‌شود که در این فاز از عملیات، ۶ چاه نفت حفر شود که هزینه کل پروژه حدود ۲۰ میلیون دلار برآورد شده است. طبق توافق صورت گرفته، این قرارداد برای یک دوره ۱۰ ساله تنظیم شده و دانشگاه دجله تنها ۳ درصد از درآمد خالص حاصل از فروش نفت را پس از کسر هزینه‌های دولتی و عملیاتی دریافت خواهد کرد [۳][۵].

واکنش‌های سیاسی و نگرانی‌های عمومی این تصمیم با واکنش‌های تندی از سوی برخی نمایندگان مجلس و فعالان مدنی روبرو شده است. سرهات ارن، نماینده دیاربکر از حزب دم (DEM)، با طرح سوالی در مجلس ملی ترکیه، شفافیت و منافع عمومی این پروژه را زیر سوال برد. او اشاره کرد که واگذاری اراضی یک نهاد آموزشی عمومی به یک شرکت خصوصی برای فعالیت‌های صنعتی سنگین، با اصول پاسخگویی و شفافیت در تضاد است [۴]. منتقدان معتقدند که سهم ۳ درصدی دانشگاه در برابر تخریب احتمالی محیط زیست و تغییر کاربری فضای آموزشی بسیار ناچیز است.

تدابیر فنی و حفاظت از محیط زیست وزیر انرژی در دفاع از این طرح اعلام کرد که مدیریت کل امور معدن و نفت (MAPEG) ارزیابی‌های فنی و زمین‌شناسی دقیقی انجام داده است. بایراکتار تاکید کرد که برای جلوگیری از آلودگی منابع آب زیرزمینی، تدابیر ویژه‌ای اتخاذ شده است [۱]. از جمله این اقدامات، استفاده از لوله‌های حفاظتی تا عمق ۶۵۰ متری و بتن‌ریزی دیواره‌ها برای جلوگیری از تماس گل حفاری با لایه‌های آبی است [۳]. با این حال، کارشناسان محیط زیست همچنان نسبت به اثرات بلندمدت استخراج نفت در نزدیکی مناطق مسکونی و آموزشی هشدار می‌دهند.

انتظار می‌رود با تکمیل حفاری‌ها، هر چاه به طور متوسط روزانه ۱۵۰ بشکه نفت خام تولید کند که مجموع تولید سالانه را به بیش از ۳۰۰ هزار بشکه می‌رساند [۵]. این پروژه بخشی از استراتژی کلان ترکیه برای کاهش وابستگی به واردات انرژی است، هرچند انتخاب محیط دانشگاهی برای چنین فعالیتی همچنان موضوع بحث‌های داغ در رسانه‌های ترکیه باقی مانده است.