حمله به نفتکش در تنگه هرمز؛ تنش‌های دریایی در خلیج فارس اوج گرفت

جزئیات حادثه در قلب تنگه هرمز طبق گزارش سازمان عملیات تجارت دریایی بریتانیا (UKMTO)، یک نفتکش تجاری در ساعت ۰۸:۰۰ به وقت گرینویچ روز شنبه ۲۷ ژوئن ۲۰۲۶، در نزدیکی شبه‌جزیره مسندم عمان هدف قرار گرفته است [۱]. ناخدای این کشتی گزارش داد که یک «پرتابه ناشناخته» به بدنه کشتی اصابت کرده و باعث ایجاد خسارت در بخش پل فرماندهی (Bridge) شده است [۳].

خوشبختانه، علی‌رغم شدت برخورد، تمامی خدمه کشتی در سلامت کامل هستند و هیچ گزارش رسمی مبنی بر نشت مواد نفتی یا آسیب زیست‌محیطی تا این لحظه منتشر نشده است [۲]. برخی منابع امنیتی، این کشتی را نفتکشی با پرچم پاناما به نام «کیکو» (KIKU) معرفی کرده‌اند که در حال انجام مأموریت تجاری عادی خود بود [۳].

تشدید تنش‌های ژئوپلیتیک و نقض آتش‌بس این حمله تنها چند ساعت پس از آن رخ داد که ایالات متحده در پاسخ به حملات پهپادی قبلی به یک کشتی کانتینربر، مواضع موشکی و سایت‌های راداری ایران را هدف قرار داده بود [۴]. گزارش‌های خبرگزاری‌های منطقه، از جمله ایرنا، حاکی از آن است که نیروهای نظامی ایران در واکنش به تحرکات اخیر آمریکا، آمادگی رزمی خود را در خلیج فارس افزایش داده‌اند [۴].

این حوادث زنجیره‌ای، توافقنامه آتش‌بس شکننده‌ای را که اخیراً میان طرفین برقرار شده بود، با تهدید جدی مواجه کرده است. جی‌دی ونس، معاون رئیس‌جمهور آمریکا، در واکنش به این تحولات اظهار داشت که واشینگتن به تعهدات خود پایبند است اما هرگونه خشونت علیه کشتیرانی آزاد را با پاسخ متقابل مواجه خواهد کرد [۱].

تأثیر بر امنیت دریانوردی و بازارهای انرژی در پی این حمله، مرکز مشترک اطلاعات دریایی (JMIC) سطح تهدید امنیتی برای کشتی‌های تجاری در تنگه هرمز را به وضعیت «قابل توجه» (Substantial) ارتقا داد [۱]. به کشتی‌های در حال عبور توصیه شده است که با احتیاط کامل حرکت کرده و هرگونه فعالیت مشکوک را سریعاً گزارش کنند [۳].

تنگه هرمز به عنوان شریان اصلی انتقال انرژی جهان، محل عبور حدود یک‌پنجم نفت خام مصرفی دنیاست [۴]. هرگونه ناامنی در این منطقه مستقیماً بر قیمت جهانی سوخت تأثیر می‌گذارد. تحلیلگران بازار انرژی هشدار می‌دهند که تداوم این حملات می‌تواند منجر به جهش قیمت نفت در بازارهای جهانی شود، مشابه آنچه در ماه‌های گذشته و در اوج درگیری‌های منطقه‌ای مشاهده شده بود [۵].

پیشینه درگیری‌ها در منطقه منطقه خلیج فارس و تنگه هرمز در ماه‌های اخیر شاهد حوادث متعددی بوده است. پیش از این در ۱۸ ژوئن ۲۰۲۶، تلاش‌هایی برای کاهش سطح تهدید و بازگشایی ایمن مسیرهای کشتیرانی صورت گرفته بود [۵]. با این حال، اختلافات بر سر کنترل مسیرهای جایگزین در نزدیکی آب‌های عمان و ادعاهای مربوط به نقض حریم دریایی، بار دیگر شعله درگیری‌ها را برافروخته است [۴]. مقامات بحرینی نیز امروز گزارش دادند که هدف حملات پهپادی قرار گرفته‌اند که این موضوع نشان‌دهنده گسترش ابعاد درگیری به فراتر از مسیرهای دریایی است [۱].