چرا قانون ۱۵ دقیقه لغو نمی‌شود؟ ۶ دلیل سازمان سنجش ترکیه (ÖSYM)

پس از برگزاری آزمون ورود به دانشگاه‌های ترکیه (YKS) در روزهای ۲۰ و ۲۱ ژوئن ۲۰۲۶، بار دیگر تصاویر داوطلبانی که تنها با چند ثانیه تأخیر از ورود به جلسه بازماندند، در شبکه‌های اجتماعی جنجال‌برانگیز شد. در حالی که افکار عمومی و برخی نهادهای نظارتی خواستار انعطاف‌پذیری در این قانون هستند، سازمان سنجش ترکیه (ÖSYM) با انتشار گزارشی رسمی، ۶ دلیل کلیدی برای پافشاری بر این قانون سخت‌گیرانه را برشمرده است [۱].

۱. شخصی‌سازی پاسخ‌نامه‌ها و امنیت مدارک طبق اعلام ÖSYM، برای هر داوطلب یک پاسخ‌نامه اختصاصی چاپ می‌شود که شامل عکس و اطلاعات هویتی دقیق اوست. این پاسخ‌نامه‌ها مستقیماً با شماره صندلی و سالن تعیین‌شده مطابقت دارند. اجازه دادن به داوطلبان دیررس برای ورود به سالن‌های جایگزین، فرآیند تطبیق هویت و مدارک را مختل کرده و امنیت کل آزمون را به خطر می‌اندازد [۲].

۲. جلوگیری از سوءاستفاده و جعل هویت یکی از جدی‌ترین نگرانی‌های سازمان سنجش، امکان ورود افراد جایگزین به جای داوطلبان اصلی است. بررسی‌ها نشان می‌دهد که ایجاد هرگونه استثنا در زمان ورود، می‌تواند روزنه‌ای برای فعالیت شبکه‌های تقلب ایجاد کند تا با استفاده از آشفتگی لحظات شروع آزمون، افراد غیرمجاز را وارد جلسات کنند [۱][۳].

۳. پیشگیری از تبانی گروهی در سالن‌های خاص پیشنهادهایی مبنی بر اختصاص «سالن‌های ویژه» برای داوطلبان دیررس مطرح شده بود، اما ÖSYM معتقد است این اقدام می‌تواند مشوق تبانی باشد. در واقع، داوطلبانی که با یکدیگر آشنایی دارند ممکن است به‌طور عمدی دیر برسند تا همگی در یک سالن خاص جمع شده و شانس تقلب گروهی را افزایش دهند [۲].

۴. عدم امکان تضمین برابری سوالات در آزمون‌های جداگانه برخی منتقدان پیشنهاد برگزاری آزمون مجدد یا جداگانه برای دیررس‌ها را داده‌اند. سازمان سنجش تأکید می‌کند که طراحی سوالات کاملاً هم‌ارز از نظر سطح دشواری در یک بازه زمانی کوتاه غیرممکن است. این امر باعث می‌شود عدالت در رتبه‌بندی نهایی میلیون‌ها داوطلب از بین برود و اعتراضات حقوقی گسترده‌ای را به دنبال داشته باشد [۱].

۵. حفظ حقوق داوطلبان وقت‌شناس ایجاد استثنا برای کسانی که دیر رسیده‌اند، از نظر ÖSYM نوعی تبعیض علیه میلیون‌ها داوطلبی است که ساعت‌ها قبل در محل آزمون حاضر شده‌اند. این سازمان معتقد است که سست کردن قوانین، ادراک عمومی از «عدالت آزمون» را خدشه‌دار کرده و باعث می‌شود نظم عمومی در سال‌های آینده فرو بپاشد [۳].

۶. جلوگیری از هرج‌ومرج در مدیریت کلان با توجه به اینکه کنکور ترکیه با حضور بیش از ۲.۴ میلیون داوطلب برگزار می‌شود، هرگونه انعطاف در قوانین زمانی می‌تواند به یک هرج‌ومرج مدیریتی تبدیل شود. ÖSYM تأکید کرده است که محرومیت از آزمون به دلیل تأخیر، یک «مجازات» نیست، بلکه نتیجه مستقیم اهمال شخصی داوطلب در رعایت قوانین انضباطی است که از ماه‌ها قبل اعلام شده بود [۱][۲].