مرگ‌های مشکوک در خوابگاه‌های دانشجویی ترکیه به پارلمان رسید

امروز، ۳۰ ژوئن ۲۰۲۶، موضوع مرگ‌های زنجیره‌ای و مشکوک دانشجویان در خوابگاه‌های سراسر ترکیه به یکی از داغ‌ترین بحث‌های مجلس ملی این کشور تبدیل شده است. سزگین تانریکولو، نماینده دیاربکر و نایب‌رئیس حزب جمهوری‌خواه خلق (CHP)، با ارائه یک پیشنهاد تحقیق رسمی به ریاست پارلمان، خواستار بررسی ابعاد مختلف این فجایع شد [۱]. این اقدام پس از آن صورت گرفت که در هفته‌های اخیر، گزارش‌های متعددی از مرگ دانشجویان در شهرهای مختلف از جمله بوردور، زونگولداک و ماردین منتشر شده است.

موج مرگ‌های مشکوک در خوابگاه‌های دانشجویی در متن این پیشنهاد تحقیق، به اسامی دانشجویانی اشاره شده است که اخیراً جان خود را در محیط‌های خوابگاهی از دست داده‌اند. از جمله این موارد می‌توان به مرگ «زهرا کاچار» در بوردور، «توغچه‌ناز دمیرلوز» در زونگولداک، «محمد ب.گ.» در ماردین، «خلیل ابراهیم گوکشن» در کرکلارلی و «زینب دیجله چالیشیر» در ازمیر اشاره کرد [۲][۵]. برخی از این پرونده‌ها به عنوان خودکشی ثبت شده‌اند، اما بسیاری از خانواده‌ها و فعالان دانشجویی معتقدند که شرایط محیطی و فشارهای روانی ناشی از سوءمدیریت، عامل اصلی این حوادث بوده است. تانریکولو تأکید کرد که این مرگ‌ها نباید به عنوان حوادثی منفرد نگریسته شوند، بلکه نشان‌دهنده یک بحران ساختاری در سیستم اسکان دانشجویی هستند [۳].

حق مسکن؛ بخشی جدایی‌ناپذیر از حق تحصیل در بخش دیگری از این پیشنهاد، تأکید شده است که حق مسکن ایمن و انسانی، بخشی جدایی‌ناپذیر از حق تحصیل است. بر اساس قانون اساسی ترکیه، دولت موظف است نه تنها فضای فیزیکی برای آموزش، بلکه امنیت جانی، سلامت روان و کرامت انسانی دانشجویان را نیز تضمین کند [۱][۴]. تانریکولو خاطرنشان کرد که افزایش آمار مرگ‌ومیر در خوابگاه‌های دولتی (KYK) و خصوصی، اعتماد عمومی را به شدت خدشه‌دار کرده و والدین را در نگرانی عمیقی فرو برده است. او خواستار آن شد که پارلمان با استفاده از اختیارات نظارتی خود، مکانیزم‌های بازرسی در خوابگاه‌ها را به طور کامل بازنگری کند.

ضرورت بازنگری در خدمات حمایت روانی و نظارت یکی از محورهای اصلی این طرح، بررسی کفایت خدمات حمایت روانی در خوابگاه‌هاست. گزارش‌ها حاکی از آن است که تعداد روان‌شناسان مستقر در خوابگاه‌های KYK نسبت به جمعیت دانشجویان بسیار ناچیز است و دسترسی به خدمات روان‌پزشکی با دشواری‌های زیادی همراه است [۴][۵]. همچنین، فعالیت خوابگاه‌های وابسته به بنیادها و انجمن‌های خاص (جماعت‌ها) که اغلب خارج از نظارت دقیق دولتی هستند، مورد انتقاد قرار گرفته است. تانریکولو بر ضرورت آموزش پرسنل خوابگاه‌ها برای مدیریت بحران‌های روانی و ایجاد سیستم‌های پایش مداوم وضعیت روحی دانشجویان تأکید کرد [۱][۲].

ریشه‌های بحران: اقتصاد و فشار روانی در نهایت، این پیشنهاد به ریشه‌های اجتماعی و اقتصادی این بحران می‌پردازد. بحران اقتصادی، افزایش سرسام‌آور اجاره‌بها، ناکافی بودن بورسیه‌ها و نگرانی از آینده شغلی، فشارهای روانی بی‌سابقه‌ای را بر جوانان ترکیه تحمیل کرده است [۲][۳]. تانریکولو معتقد است که استرس آکادمیک در کنار فقر و انزوای اجتماعی، دانشجویان را به سمت بن‌بست‌های روحی سوق می‌دهد. او از دولت خواست تا با هماهنگی وزارتخانه‌های ورزش و جوانان، آموزش ملی، و بهداشت، یک استراتژی ملی برای پیشگیری از خودکشی و بهبود رفاه دانشجویان تدوین کند [۱].