حمایت پاشینیان از توافق صلح آمریکا و ایران؛ گامی بلند برای ثبات قفقاز

امروز، ۱۵ ژوئن ۲۰۲۶، فضای دیپلماتیک منطقه تحت تأثیر اعلام توافق میان واشینگتن و تهران قرار گرفته است. نیکول پاشینیان، نخست‌وزیر ارمنستان، در پیامی رسمی در شبکه اجتماعی ایکس (X)، تفاهم به‌دست‌آمده میان ایالات متحده آمریکا و جمهوری اسلامی ایران را تبریک گفت [۱]. این واکنش در حالی صورت می‌گیرد که دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، از نهایی شدن چارچوب توافقی خبر داده که هدف آن پایان دادن به ماه‌ها درگیری و تنش نظامی در منطقه است.

اهمیت توافق برای امنیت منطقه پاشینیان در بیانیه خود تأکید کرد که ارمنستان به عنوان همسایه نزدیک ایران و شریک استراتژیک غرب، از هرگونه کاهش تنش استقبال می‌کند. او ابراز امیدواری کرد که این توسعه مهم، راه را برای صلح جامع و پایدار در سراسر خاورمیانه و قفقاز جنوبی هموار کند [۲]. طبق گزارش‌های منتشر شده، این توافق شامل توقف فوری مخاصمات و بازگشایی کامل تنگه هرمز برای تردد کشتی‌های تجاری است که تأثیر مستقیمی بر بازارهای جهانی انرژی و مسیرهای ترانزیتی منطقه خواهد داشت [۳].

تقدیر از نقش میانجی‌گران منطقه‌ای نخست‌وزیر ارمنستان در اظهارات خود به طور ویژه از تلاش‌های دیپلماتیک کشورهایی که در تسهیل این توافق نقش داشتند، قدردانی کرد. او از کشورهای پاکستان، قطر و ترکیه به دلیل نقش میانجی‌گرانه فعالشان در ماه‌های اخیر تمجید نمود [۱][۴]. این توافق که با میانجی‌گری پاکستان به مراحل نهایی رسیده است، نشان‌دهنده تغییر در موازنه قدرت و تمایل بازیگران منطقه‌ای به حل‌وفصل اختلافات از طریق دیپلماسی است. پاشینیان خاطرنشان کرد که ارمنستان همواره بر این باور بوده که دیپلماسی باید بر تقابل نظامی غلبه کند.

تأثیر بر پروژه‌های اقتصادی ارمنستان برای ایروان، ثبات در روابط تهران و واشینگتن فراتر از یک موضوع سیاسی است. پاشینیان که به تازگی در انتخابات پارلمانی ۷ ژوئن ۲۰۲۶ به پیروزی رسیده، به دنبال اجرای طرح «چهارراه صلح» است. این پروژه قصد دارد ارمنستان را به مرکز ترانزیتی میان شمال-جنوب و شرق-غرب تبدیل کند. تفاهم جدید میان ایران و آمریکا می‌تواند موانع تحریمی و امنیتی را از سر راه همکاری‌های اقتصادی ارمنستان با همسایه جنوبی‌اش بردارد و مسیرهای جدیدی را برای انرژی و تجارت باز کند [۲].

چشم‌انداز آینده و امضای رسمی بر اساس گزارش خبرگزاری‌های بین‌المللی، مراسم رسمی امضای این توافقنامه قرار است در تاریخ ۱۹ ژوئن ۲۰۲۶ در سوئیس برگزار شود [۳]. در حالی که برخی از متحدان منطقه‌ای همچنان با احتیاط به این موضوع می‌نگرند، پاشینیان معتقد است که این توافق می‌تواند نقطه عطفی در تاریخ معاصر منطقه باشد. او تأکید کرد که ارمنستان آماده است تا نقش خود را در تقویت این روند صلح ایفا کند و از تمامی ظرفیت‌های خود برای تبدیل منطقه به فضایی امن برای تجارت و توسعه استفاده نماید [۱][۴].