Pezeshkian'dan Eleştirilere Net Yanıt: Son Anlaşma Sistemin Tam Koordinasyonuyla Yapıldı

Kum'da Ulusal Uzlaşı Stratejisinin Savunulması İran Cumhurbaşkanı Masoud Pezeshkian, 30 Haziran 2026 Salı günü Kum şehrine yaptığı ziyaret ve büyük taklit mercileri ile Medrese Hocaları Camiası üyeleriyle gerçekleştirdiği görüşmelerde, İran ile Amerika Birleşik Devletleri arasındaki son mutabakatın boyutlarını açıkladı. Bu görüşmelerde, üst düzey karar alma süreçlerinin karmaşıklığına değinen Pezeshkian, bu anlaşmanın sadece bireysel veya hükümete ait bir eylem değil, egemen bir konsensüsün ürünü olduğunu vurguladı [1]. Pezeshkian, bu yolun tüm ayrıntılarının Dini Lider Ayetullah Mücteba Hamaney ile sürekli ve tam koordinasyon içinde ve Yüksek Ulusal Güvenlik Konseyi'nin gözetiminde sonuçlandırıldığını belirtti [2].

'Vatan Hainliği' Suçlamalarına ve Müzakere Heyetinin Zayıflatılmasına Yanıt Müzakere heyetini 'vatan hainliği' veya 'velayete karşıtlık' gibi suçlamalarla hedef alan bazı yerel siyasi akımların tutumlarından duyduğu üzüntüyü dile getiren Cumhurbaşkanı, bu tür etiketlemelerin sadece düşmanı umutlandırdığını ve ulusal gücü zayıflattığını ifade etti [3]. Ayetullah Alevi Borucerdi ile yaptığı görüşmede, hükümetin hiçbir koşulda dayatılan taleplere boyun eğmeyeceğini ve bu mutabakatın temel amacının, akıllı diplomasi yoluyla silahlı kuvvetlerin kazanımlarını istikrara kavuşturmak ve ülkenin onurunu korumak olduğunu kaydetti [1][3].

İslamabad Mutabakatı; Ablukanın Kaldırılması ve İstikrar İçin Bir Adım Konuşmasının başka bir bölümünde Pezeshkian, 'İslamabad Mutabakatı' olarak bilinen son mutabakatın somut kazanımlarına değindi. Pakistan'ın arabuluculuğuyla sağlanan bu anlaşma; Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılması, ABD'nin İran'a yönelik deniz ablukasının kaldırılması ve dondurulmuş varlıkların bir kısmının serbest bırakılması gibi maddeleri içeriyor [4][5]. Cumhurbaşkanı, Amerikan tarafının taahhütlerine sadık kalması durumunda İran'ın da mutabakatın tüm hükümlerini yerine getireceğini, ancak herhangi bir sözden dönme durumunda Tahran'ın yanıtının 'kesin ve korkusuz savunma' temelinde olacağını vurguladı [4].

Dış Baskılara Karşı İç Birlik Zarureti Anlaşmanın ayrıntılarını netleştirmek için Katar'ın başkenti Doha'da yapılacak toplantılar sürerken Pezeshkian, tüm siyasi grupları birliği koruyarak iç cephede çatlak oluşmasını engellemeye çağırdı [5]. Bazı akımların, sistemin yüksek çıkarlarını gözetmeksizin, aylarca süren askeri ve diplomatik gerilimin ardından elde edilen kazanımları tahrip etmeye çalıştığı konusunda uyarıda bulundu [2]. 'Ne savaş ne barış' yolunun, kalıcı istikrar ve halkın geçim kaynağının iyileştirilmesi lehine değişmesi gerektiğini ve bunun ancak iktidar organlarının tam koordinasyonuyla mümkün olacağını vurguladı [1].