پایان رویای پ‌ک‌ک در سایه جنگ ایران؛ تسلیم کامل در برابر خلع سلاح

امروز، ۱۶ ژوئن ۲۰۲۶، گزارش‌های واصله از منابع امنیتی معتبر نشان می‌دهد که گروه تروریستی پ‌ک‌ک (PKK) پس از ماه‌ها تعلل، سرانجام به خلع سلاح کامل و انحلال نهایی تن داده است. این تحول بزرگ که به عنوان نقطه عطفی در پروژه «ترکیه بدون ترور» شناخته می‌شود، مستقیماً تحت تأثیر پیامدهای جنگ اخیر میان ایران، ایالات متحده و اسرائیل قرار دارد [۱].

فروپاشی استراتژی انتظار در قندیل طبق اطلاعات فاش شده، رهبری پ‌ک‌ک در ماه‌های اخیر با اتخاذ «استراتژی انتظار»، امیدوار بود که درگیری‌های نظامی گسترده در ایران (عملیات موسوم به خشم حماسی) منجر به تغییر رژیم در تهران یا ایجاد هرج‌ومرج منطقه‌ای شود تا از این طریق، فضای تنفسی جدیدی برای خود مهیا کند [۲]. با این حال، با اعلام توافق صلح و آتش‌بس میان واشینگتن و تهران در روزهای گذشته و تثبیت نسبی اوضاع، آخرین امیدهای این گروه برای بهره‌برداری از شکاف‌های امنیتی منطقه به یاس تبدیل شد [۴].

منابع امنیتی تأکید می‌کنند که پ‌ک‌ک اکنون به این نتیجه رسیده است که هیچ قدرت منطقه‌ای یا فرامنطقه‌ای در شرایط فعلی حاضر به حمایت از تداوم فعالیت‌های مسلحانه آن‌ها نیست. این گروه که پیش‌تر در برابر فراخوان‌های عبدالله اوجالان برای انحلال مقاومت می‌کرد، اکنون «پرچم سفید» خود را بالا برده است [۲].

مقایسه با مدل‌های جهانی؛ سرعت خیره‌کننده در ترکیه نکته قابل توجه در تحلیل‌های امنیتی امروز، مقایسه سرعت روند خلع سلاح در ترکیه با نمونه‌های مشابه جهانی است. در حالی که فرآیند خلع سلاح و انحلال ارتش جمهوری‌خواه ایرلند (IRA) حدود ۱۱ سال به طول انجامید، روند مشابه در ترکیه که از اوایل سال ۲۰۲۵ با فراخوان‌های جدی آغاز شد، در عرض ۱۷ ماه به مرحله نهایی خود نزدیک شده است [۱].

این سرعت عمل نتیجه فشار همه‌جانبه نظامی در میدان و همزمان پیشبرد مسیرهای دیپلماتیک و قانونی در داخل ترکیه بوده است. تحلیلگران معتقدند که انزوای استراتژیک پ‌ک‌ک پس از جنگ ایران، کاتالیزور اصلی این فروپاشی سازمانی بوده است [۳].

گام بعدی: قانون‌گذاری در پارلمان با متقاعد شدن کامل پ‌ک‌ک به زمین گذاشتن سلاح، اکنون نگاه‌ها به مجلس ملی کبیر ترکیه (TBMM) دوخته شده است. انتظار می‌رود در ماه‌های تابستان پیش رو، یک چارچوب قانونی جامع برای نهایی کردن فرآیند تسلیم، تعیین تکلیف عناصر باقی‌مانده در کوهستان و بستن کامل پرونده مسلحانه این گروه تصویب شود [۱].

اگرچه پیش از این در جولای ۲۰۲۵ گام‌های نمادینی برای خلع سلاح برداشته شده بود [۵]، اما گزارش‌های امروز نشان‌دهنده یک تصمیم قطعی و غیرقابل بازگشت برای انحلال کامل ساختارهای نظامی پ‌ک‌ک در قندیل و سایر مناطق است. پایان جنگ ایران، نه تنها جغرافیای سیاسی منطقه را بازتعریف کرد، بلکه به نظر می‌رسد به یکی از طولانی‌ترین منازعات مسلحانه در تاریخ معاصر ترکیه نیز پایان داده است.