کاهش قدرت خرید مهاجران در ترکیه؛ چرا یورو دیگر حریف تورم نمی‌شود؟

در حالی که فصل سفرهای تابستانی ۲۰۲۶ آغاز شده است، بسیاری از مهاجران ترک‌تبار که از کشورهای اروپایی به ترکیه بازمی‌گردند، با واقعیتی تلخ روبرو شده‌اند: ترکیه دیگر آن مقصد ارزان‌قیمت سابق نیست. بر اساس تحلیل‌های منتشر شده توسط رسانه «ترک‌اینفو» (Turkinfo)، علیرغم افزایش مداوم نرخ یورو در برابر لیر، قدرت خرید واقعی این افراد در سه سال گذشته به طور مداوم کاهش یافته است [۱].

شکاف عمیق میان نرخ ارز و تورم داخلی داده‌های اقتصادی نشان می‌دهد که از ژوئیه ۲۰۲۳ تا ژوئن ۲۰۲۶، نرخ یورو در برابر لیر ترکیه حدود ۸۲ درصد رشد داشته است. در آن زمان، هر یورو معادل ۲۹.۲ لیر بود، در حالی که امروز این رقم به حدود ۵۳.۲ لیر رسیده است. با این حال، در همین بازه زمانی، شاخص قیمت مصرف‌کننده (TÜFE) در ترکیه با جهشی ۱۴۰ درصدی روبرو شده است [۱]. این بدان معناست که قیمت کالاها و خدمات با سرعتی بسیار بیشتر از کاهش ارزش لیر در برابر یورو رشد کرده است.

به گفته کارشناسان اقتصادی، این شکاف ۵۸ درصدی باعث شده است که حتی با وجود داشتن ارز قدرتمندی مانند یورو، هزینه‌های زندگی برای مسافران گران‌تر تمام شود. در واقع، اگر قرار بود نرخ یورو همگام با تورم ترکیه رشد کند، قیمت هر یورو امروز باید به جای ۵۳ لیر، در محدوده ۷۰ لیر قرار می‌گرفت [۱][۳].

بخش‌های آسیب‌پذیر؛ از رستوران تا خدمات درمانی این کاهش قدرت خرید در تمامی بخش‌ها به یک اندازه حس نمی‌شود. مهاجران بیشترین فشار را در بخش‌های خدماتی و رفاهی احساس می‌کنند. گزارش‌ها حاکی از آن است که قیمت‌ها در رستوران‌ها، کافه‌ها و هتل‌ها به شکلی سرسام‌آور افزایش یافته است. همچنین هزینه‌های اجاره خودرو و خدمات درمانی خصوصی که پیش از این برای دارندگان یورو بسیار مقرون‌به‌صرفه بود، اکنون به چالش بزرگی تبدیل شده است [۱][۲].

تورم در بخش مواد غذایی، به ویژه گوشت و محصولات لبنی، نیز از نرخ رشد ارز پیشی گرفته است. این وضعیت باعث شده تا بسیاری از خانواده‌های مقیم اروپا که به طور سنتی خریدهای سالانه خود را در ترکیه انجام می‌دادند، اکنون در محاسبات مالی خود تجدیدنظر کنند [۱].

تغییر در الگوی مصرف و گردشگری ادامه این روند در سال ۲۰۲۶ باعث تغییر رفتار مصرف‌کنندگان شده است. بسیاری از مهاجران به جای اقامت در هتل‌های لوکس، به خانه‌های خانوادگی یا گزینه‌های ارزان‌تر روی آورده‌اند. تحلیلگران «فوکوس اکونومیکس» اشاره می‌کنند که تورم سالانه در ماه مه ۲۰۲۶ به ۳۲.۶ درصد رسیده است که نشان‌دهنده تداوم فشارهای قیمتی در اقتصاد ترکیه است [۲].

در نهایت، اگرچه یورو همچنان در برابر لیر ارزش اسمی بالایی دارد، اما «ارزش واقعی» آن در بازارهای داخلی ترکیه به دلیل تورم ساختاری ذوب شده است. این وضعیت نه تنها برای مهاجران، بلکه برای صنعت گردشگری ترکیه نیز یک زنگ خطر محسوب می‌شود، چرا که مزیت رقابتی «ارزان بودن» این کشور در حال از بین رفتن است [۱][۳].