پیشرفت در مذاکرات ایران و آمریکا؛ قطر: طرفین میز مذاکره را ترک نمی‌کنند

تداوم دیپلماسی در دوحه؛ پیشرفت بر پایه توافقات پیشین

ماجد الانصاری، سخنگوی وزارت امور خارجه قطر، در بیانیه‌ای رسمی اعلام کرد که میانجی‌گران قطری و پاکستانی دیدارهای جداگانه‌ای را با هیئت‌های مذاکره‌کننده ایالات متحده و ایران در دوحه به پایان رسانده‌اند. طبق گفته‌های وی، این گفتگوها که بر پایه نتایج «نشست دریاچه لوسرن» در سوئیس بنا شده، منجر به پیشرفت‌های مثبتی در خصوص مفاد «یادداشت تفاهم اسلام‌آباد» شده است [۱][۳]. این یادداشت تفاهم شامل چارچوبی برای آتش‌بس ۶۰ روزه، بازگشایی تنگه هرمز و تعیین جدول زمانی برای توافق نهایی بر سر برنامه هسته‌ای و پایان دادن به درگیری‌های اخیر است [۲].

چرا ایران و آمریکا میز مذاکره را ترک نمی‌کنند؟

گزارش‌های منتشر شده توسط رسانه‌هایی نظیر «ترکیه گازته‌سی» حاکی از آن است که با وجود تنش‌های نظامی ماه‌های گذشته، نه واشینگتن و نه تهران تمایلی به فروپاشی کانال‌های دیپلماتیک ندارند [۱]. دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، با مثبت ارزیابی کردن روند گفتگوها، بر تعهد خود به مسیر دیپلماسی برای جلوگیری از بازگشت به جنگ تمام‌عیار تاکید کرده است [۲]. از سوی دیگر، کاظم غریب‌آبادی، معاون وزیر امور خارجه ایران، تایید کرد که تیم فنی ایران برای پیگیری اجرای تفاهم‌نامه و آزادسازی دارایی‌های مسدود شده در دوحه حضور دارد، هرچند تاکید کرد که هیچ دیدار مستقیمی میان هیئت‌های ایرانی و آمریکایی صورت نگرفته است [۴].

محورهای اصلی گفتگوها: از دارایی‌های بلوکه شده تا ثبات منطقه‌ای

یکی از نقاط کلیدی مذاکرات اخیر، بحث بر سر آزادسازی بخشی از ۶ میلیارد دلار دارایی مسدود شده ایران برای خرید کالاهای اساسی بوده است. طبق گزارش‌ها، توافقاتی برای ایجاد یک کانال ارتباطی رسمی جهت ثبت و گزارش موارد نقض تفاهم‌نامه اولیه صورت گرفته است [۴]. همچنین، موضوع کاهش تنش در جنوب لبنان و تضمین پایبندی به آتش‌بس در این منطقه، از دیگر محورهای حساس گفتگوها میان فرستادگان آمریکا (استیو ویتکوف و جرد کوشنر) و میانجی‌گران قطری بوده است [۳].

چشم‌انداز آینده؛ مذاکرات پس از مراسم تشییع در تهران

با توجه به شرایط داخلی ایران و برگزاری مراسم تشییع رهبر فقید این کشور، طرفین توافق کرده‌اند که دور بعدی مذاکرات را در کوتاه‌ترین زمان ممکن پس از پایان این مراسم برگزار کنند [۲][۴]. قطر و پاکستان به عنوان میانجی‌گران اصلی، بر این باورند که حفظ شتاب فعلی در گفتگوها می‌تواند به یک ثبات پایدار در منطقه و جلوگیری از تشدید دوباره درگیری‌ها منجر شود. در حال حاضر، توافق برای تمرکز بر اجرای گام‌به‌گام یادداشت تفاهم اسلام‌آباد، اصلی‌ترین نشانه از زنده ماندن امیدها به راهکار دیپلماتیک است [۱][۳].