محکومیت گسترده حملات ایران توسط قطر، امارات، مصر و اردن

در تاریخ ۱۲ و ۱۳ ژوئیه ۲۰۲۶، خاورمیانه شاهد یکی از جدی‌ترین تنش‌های نظامی سال‌های اخیر بود. به دنبال تبادل آتش میان نیروهای ایالات متحده و ایران در تنگه هرمز، چندین کشور عربی هدف حملات موشکی و پهپادی قرار گرفتند که واکنش هماهنگ و تند پایتخت‌های منطقه را به همراه داشت [۵].

واکنش تند قطر و امارات به نقض حاکمیت ملی وزارت امور خارجه امارات متحده عربی در بیانیه‌ای رسمی، حملات ایران به کشورهای بحرین، کویت، قطر، اردن و عمان را به شدت محکوم کرد. ابوظبی این اقدامات را «نقض آشکار حاکمیت ملی» کشورهای برادر و تهدیدی مستقیم برای امنیت و ثبات منطقه توصیف کرد [۱]. همزمان، قطر نیز که مستقیماً هدف برخی از این پرتابه‌ها قرار گرفته بود، اعلام کرد که سیستم‌های پدافند هوایی این کشور موفق به رهگیری اهداف شده‌اند، هرچند سقوط ترکش‌ها منجر به زخمی شدن سه نفر از جمله یک کودک شده است [۵]. دوحه این حملات را نقض صریح منشور سازمان ملل و اصول حسن همجواری دانست [۱.۲.۱].

موضع قاطع مصر و اردن در قبال تشدید تنش‌ها مصر نیز به صف منتقدان پیوست و با صدور بیانیه‌ای از طریق وزارت امور خارجه خود، هرگونه توجیه برای این حملات را غیرقابل قبول دانست. قاهره بر همبستگی کامل خود با کشورهای خلیج فارس و اردن تأکید کرد و خواستار توقف فوری اقدامات تنش‌زا شد [۳]. در امان، پایتخت اردن، مقامات گزارش دادند که دست‌کم سه موشک ایرانی در خاک این کشور فرود آمده است که خسارات جزئی برجای گذاشته است [۴]. وزارت امور خارجه اردن این اقدام را نقض خطرناک قوانین بین‌المللی خواند و بر حق کشورهای منطقه برای دفاع از تمامیت ارضی خود تأکید کرد [۴].

ریشه‌های بحران؛ از تنگه هرمز تا تقابل با آمریکا این موج از حملات پس از آن آغاز شد که ایالات متحده در پاسخ به حمله ایران به یک کشتی کانتینربر در تنگه هرمز، بیش از ۱۴۰ هدف را در داخل خاک ایران بمباران کرد [۵]. دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، اعلام کرد که این حملات برای تضعیف توانایی ایران در تهدید کشتیرانی بین‌المللی انجام شده است [۵]. در مقابل، تهران مدعی شد که حملاتش به پایگاه‌های «دشمن» در منطقه، پاسخی مشروع به تجاوزات آمریکا و اسرائیل بوده است [۱.۴.۲].

حمایت بین‌المللی از کشورهای منطقه علاوه بر کشورهای عربی، قدرت‌های اروپایی موسوم به E3 (بریتانیا، فرانسه و آلمان) نیز با صدور بیانیه‌ای مشترک، حملات ایران به کشتی‌های تجاری و کشورهای منطقه از جمله قطر و اردن را محکوم کردند [۲]. این کشورها خواستار بازگشت فوری به میز مذاکره و برقراری آتش‌بس برای جلوگیری از یک جنگ تمام‌عیار منطقه‌ای شدند [۲]. در حال حاضر، تلاش‌های دیپلماتیک با میانجی‌گری قطر و پاکستان برای احیای تفاهم‌نامه‌های امنیتی ماه ژوئن همچنان ادامه دارد [۱.۱.۳].