آمار جدید پناهجویان سوری در ترکیه؛ آخرین داده‌های رسمی ژوئیه ۲۰۲۶

بر اساس تازه‌ترین گزارش‌های منتشر شده توسط اداره مدیریت مهاجرت ترکیه (GÖÇ İDARESİ) در آستانه ژوئیه ۲۰۲۶، آمار پناهجویان سوری تحت حفاظت موقت در این کشور با کاهش چشمگیری روبرو شده است. طبق آخرین به‌روزرسانی در تاریخ ۲۷ ژوئن ۲۰۲۶، تعداد کل سوری‌های ثبت‌نام شده در ترکیه به ۲،۲۵۵،۰۳۱ نفر رسیده است [3][4]. این رقم نشان‌دهنده کاهش حدود ۳۸.۵ درصدی نسبت به اوج جمعیت در سال ۲۰۲۱ است که در آن زمان حدود ۳.۷ میلیون سوری در ترکیه حضور داشتند [1].

آخرین آمار رسمی و روند نزولی جمعیت داده‌های رسمی نشان می‌دهند که روند کاهش جمعیت سوری‌ها در سال‌های اخیر مستمر بوده است. جمعیت سوری‌های تحت حفاظت موقت که در پایان سال ۲۰۲۵ حدود ۲.۳۴ میلیون نفر بود، در آوریل ۲۰۲۶ به ۲.۲۹ میلیون و در نهایت در اواخر ژوئن به ۲.۲۵ میلیون نفر کاهش یافت [1][3]. مصطفی چیفتچی، وزیر کشور ترکیه، در نشست‌های اخیر خود تایید کرد که در حال حاضر مجموعاً ۳،۶۳۲،۰۶۴ تبعه خارجی با مجوزهای قانونی در ترکیه اقامت دارند که سوری‌های تحت حفاظت موقت بزرگترین بخش این جمعیت را تشکیل می‌دهند [2].

پراکندگی استانی: استانبول همچنان در صدر بررسی توزیع جغرافیایی پناهجویان سوری نشان می‌دهد که کلان‌شهر استانبول با میزبانی از ۴۰۵،۰۱۶ نفر، همچنان بیشترین جمعیت سوری‌ها را در خود جای داده است [1]. پس از استانبول، شهرهای مرزی و صنعتی از جمله غازی‌آنتپ و شانلی‌اورفا در رتبه‌های بعدی قرار دارند. در مقابل، برخی استان‌ها شاهد کمترین حضور اتباع سوری هستند؛ برای نمونه، در استان حکاری تنها ۸ نفر سوری ثبت‌نام شده‌اند و استان‌های تونجلی و بایبورت نیز کمترین تراکم جمعیتی را دارند [1]. در شهرهایی مانند قیصری نیز آمارها نشان‌دهنده خروج تدریجی پناهجویان است، به طوری که جمعیت آن‌ها در این استان به حدود ۶۱ هزار نفر کاهش یافته است [4].

شتاب گرفتن روند بازگشت داوطلبانه یکی از دلایل اصلی کاهش آمار، اجرای سیاست‌های «بازگشت داوطلبانه، ایمن و عزتمندانه» است. طبق اعلام وزارت کشور، از سال ۲۰۱۶ تاکنون در مجموع ۱،۴۴۰،۱۲۳ سوری به کشور خود بازگشته‌اند [3]. نکته قابل توجه این است که تنها از تاریخ ۸ دسامبر ۲۰۲۴ تاکنون، بیش از ۷۰۰ هزار نفر در قالب برنامه‌های جدید حمایتی و تثبیت وضعیت در شمال سوریه، به خانه خود بازگشته‌اند [2][3]. این فرایند تحت نظارت کمیساریای عالی پناهندگان سازمان ملل متحد (UNHCR) و با هدف بازسازی مناطق آزاد شده در شمال سوریه در حال اجراست [5].

شفافیت در ارائه آمار و پاسخ به ابهامات اداره مهاجرت ترکیه در بیانیه‌های اخیر خود بر شفافیت آماری تاکید کرده و اعلام نموده که داده‌های مربوط به اتباع خارجی به صورت هفتگی در وب‌سایت رسمی این سازمان منتشر می‌شود [3]. این نهاد همچنین با رد برخی ادعاهای سیاسی مبنی بر پنهان‌کاری در آمار، تاکید کرد که تمامی جابه‌جایی‌ها، از جمله بازگشت‌های داوطلبانه و تغییرات آدرس، به دقت ثبت و از سیستم‌های بیومتریک برای تایید حضور افراد استفاده می‌شود [5].