امروز، ۱۴ ژوئیه ۲۰۲۶، دادگاه فدرال ایالات متحده سرانجام حکم نهایی رضا ضراب، مهره کلیدی پرونده دور زدن تحریمهای ایران را صادر میکند؛ رویدادی که میتواند ابعاد جدیدی از همکاریهای او با مقامات قضایی را فاش سازد.
پایان یک انتظار ده ساله در راهروهای دادگاه نیویورک
امروز، ۱۴ ژوئیه ۲۰۲۶، نگاه تمامی رسانههای بینالمللی به ساختمان دادگاه فدرال در منطقه جنوبی نیویورک دوخته شده است. جایی که قرار است پس از گذشت بیش از یک دهه از دستگیری اولیه، حکم نهایی رضا ضراب (Rıza Sarraf) صادر شود. ضراب که در مارس ۲۰۱۶ در میامی دستگیر شده بود، ابتدا با اتهاماتی روبرو شد که میتوانست تا ۹۵ سال زندان برای او به همراه داشته باشد [۱]. با این حال، تغییر موضع او از یک متهم به یک شاهد کلیدی برای دولت آمریکا، مسیر این پرونده را به کلی تغییر داد.
همکاری با عدالت؛ از متهم تا شاهد کلیدی
رضا ضراب در سال ۲۰۱۷ با پذیرش اتهامات خود، توافقنامهای را با دادستانی آمریکا امضا کرد تا در برابر تخفیف در مجازات، علیه شبکه گستردهای از افراد و نهادهایی که در دور زدن تحریمهای ایران نقش داشتند، شهادت دهد. شهادتهای جنجالی او در آن زمان منجر به محکومیت محمد هاکان آتیلا، مدیر اجرایی سابق هالکبانک ترکیه شد [۳]. از آن زمان تاکنون، صدور حکم نهایی ضراب بارها به دلیل تداوم همکاریهای او در پروندههای مرتبط، از جمله پرونده معلق هالکبانک، به تعویق افتاده بود [۲].
زندگی در سایه؛ از زندان تا فلوریدا
در سالهای اخیر، گزارشهای متعددی از زندگی مخفیانه ضراب در ایالات متحده منتشر شده بود. برخی منابع خبری مدعی شدند که او با هویتی جدید به نام «آرون گلداسمیت» در ایالت فلوریدا زندگی میکند و به فعالیتهای تجاری در صنعت اسبسواری مشغول است. این موضوع که یک متهم با چنین پرونده سنگینی توانسته است خارج از دیوارهای زندان به زندگی خود ادامه دهد، همواره مورد انتقاد محافل سیاسی در ترکیه و فعالان مدنی بوده است. حکم امروز مشخص خواهد کرد که آیا همکاریهای او منجر به آزادی کامل وی خواهد شد یا خیر.
پیامدهای سیاسی و حقوقی حکم امروز
صدور این حکم تنها یک جنبه قضایی ندارد، بلکه دارای ابعاد سیاسی پیچیدهای در روابط آنکارا و واشینگتن است. پرونده ضراب همواره یکی از نقاط اصطکاک اصلی در روابط دو کشور بوده است. مقامات ترکیه در سالهای گذشته بارها این پرونده را یک «توطئه سیاسی» خوانده بودند. اکنون با نهایی شدن این حکم، انتظار میرود که فصل جدیدی در پرونده هالکبانک گشوده شود، پروندهای که همچنان در جریان است و میتواند پیامدهای اقتصادی سنگینی برای سیستم بانکی ترکیه داشته باشد [۲]. کارشناسان حقوقی پیشبینی میکنند که با توجه به حجم اطلاعاتی که ضراب در اختیار افبیآی قرار داده، احتمال برخورداری او از تخفیفهای گسترده بسیار زیاد است.
رضا ضراب، تاجر ایرانی-ترکیهای که همکاریهایش با سیستم قضایی آمریکا جنجالهای بسیاری آفرید.
linkمنابع
- Reza Zarrab davası: Neler yaşandı? — BBC News Türkçe (2023-10-25)
- U.S. judge refuses to dismiss Halkbank indictment — Reuters (2024-02-28)
- Turkish Banker Mehmet Hakan Atilla Sentenced To 32 Months — U.S. Department of Justice (2018-05-16)
