پیشنهاد راهبردی محسن رضایی برای تشکیل شورای امنیت منطقه‌ای

در پی تحولات اخیر در منطقه و افزایش تنش‌ها در آبراهه‌های بین‌المللی، محسن رضایی، عضو مجمع تشخیص مصلحت نظام، در مصاحبه‌ای تفصیلی با شبکه المیادین، چشم‌انداز جدید تهران برای امنیت پایدار را تشریح کرد. وی با تاکید بر ضرورت استقلال راهبردی، پیشنهاد تشکیل یک شورای امنیت منطقه‌ای را مطرح کرد که در آن کشورهای منطقه بدون دخالت قدرت‌های خارجی، مسئولیت حفظ ثبات را بر عهده بگیرند [۱].

ضرورت همگرایی میان قدرت‌های منطقه‌ای رضایی در سخنان خود به تغییر موازنه قدرت در جهان اشاره کرد و خاطرنشان ساخت که دوران هژمونی ایالات متحده در غرب آسیا به پایان رسیده است. وی تاکید کرد که کشورهایی مانند ایران، عربستان سعودی و ترکیه باید به عنوان ستون‌های اصلی یک بلوک امنیتی مستقل عمل کنند. به گفته وی، این سه کشور پتانسیل لازم را دارند تا با همکاری یکدیگر، امنیت خلیج فارس و دریای سرخ را تضمین کرده و مانع از نفوذ مخرب قدرت‌های فرامنطقه‌ای شوند [۱][۲].

حاکمیت بر تنگه هرمز و امنیت دریانوردی بخش مهمی از اظهارات رضایی به وضعیت ژئوپلیتیک تنگه هرمز اختصاص داشت. وی با اشاره به اینکه بخش اعظم این تنگه در قلمرو سرزمینی ایران قرار دارد، تصریح کرد که امنیت این مسیر حیاتی باید توسط کشورهای ساحلی تامین شود. رضایی هشدار داد که اگر امنیت تنگه هرمز از کنترل ایران خارج شود، دشمنان از آن به عنوان ابزاری علیه منافع ملی کشور استفاده خواهند کرد. وی همچنین بر این باور است که هزینه‌های تامین امنیت تجارت دریایی در این منطقه باید به گونه‌ای عادلانه مدیریت شود [۱].

پاسخ به تهدیدات و انزوای واشینگتن فرمانده اسبق سپاه در بخش دیگری از سخنان خود به انزوای دیپلماتیک آمریکا اشاره کرد و مدعی شد که حتی متحدان سنتی واشینگتن نیز دیگر تمایلی به همراهی با سیاست‌های تنش‌زای این کشور ندارند [۳]. او با اشاره به تجربیات جنگ‌های اخیر، تاکید کرد که ایران به هرگونه خطای محاسباتی دشمن با شدتی مضاعف پاسخ خواهد داد. رضایی معتقد است که تشکیل شورای امنیت منطقه‌ای می‌تواند به عنوان یک ساختار بازدارنده، احتمال وقوع درگیری‌های جدید را به حداقل برساند و مسیری برای دیپلماسی پایدار بگشاید [۱][۳].

چشم‌انداز صلح بدون مداخله خارجی پیشنهاد تشکیل این شورا در زمانی مطرح می‌شود که منطقه شاهد گذارهای سیاسی مهمی است. رضایی تاکید کرد که هدف نهایی ایران، رسیدن به پیروزی کامل در عرصه‌های دیپلماتیک و میدانی است تا بازدارندگی کشور برای دهه‌های آینده تضمین شود. او از کشورهای همسایه خواست تا با درک واقعیت‌های جدید بین‌المللی، به جای تکیه بر چترهای امنیتی خارجی، به سمت ایجاد یک نظام امنیت بومی حرکت کنند که منافع تمامی ملت‌های منطقه را تامین کند [۲][۳].