تقویت چشمگیر ارزش روبل در نرخ‌های رسمی بانک مرکزی روسیه

در معاملات روز ۱۰ ژوئیه ۲۰۲۶، ارزش پول ملی روسیه (روبل) در برابر دلار آمریکا، یورو و یوآن چین تقویت شد. بر اساس داده‌های رسمی منتشر شده توسط بانک مرکزی روسیه (CBR)، نرخ رسمی دلار با کاهش ۰.۴۷ روبلی به ۷۵.۹۳ روبل رسید [۱][۲]. این روند کاهشی در مورد یورو نیز صادق بود و ارزش این ارز اروپایی با افت ۰.۷۶ روبلی، روی رقم ۸۶.۵۹ روبل تثبیت شد [۲].

تغییر در مکانیسم تعیین نرخ ارز یکی از دلایل اصلی این نوسانات، تغییر در شیوه محاسبه نرخ‌های رسمی توسط بانک مرکزی است. پس از توقف معاملات آزاد دلار و یورو در بورس مسکو به دلیل تحریم‌ها، بانک مرکزی اکنون از داده‌های بازار خارج از بورس (OTC) برای تعیین نرخ استفاده می‌کند [۱]. در این روش، اطلاعات مربوط به تراکنش‌های واقعی بین بانک‌ها جمع‌آوری شده و نرخ نهایی بر اساس معاملاتی که حداقل سه بانک مختلف در آن مشارکت داشته باشند، محاسبه می‌شود [۱]. این اقدام با هدف جلوگیری از تأثیر معاملات تصادفی و حفظ ثبات نرخ رسمی انجام شده است.

عوامل اقتصادی و تأثیر قیمت نفت تحلیل‌گران معتقدند که تقویت روبل تنها یک پدیده فنی نیست. قیمت بالای نفت در ماه‌های اخیر، به‌ویژه نفت اورال که در آوریل به ۹۵ دلار در هر بشکه رسیده بود، جریان ورودی ارز به روسیه را تقویت کرده است [۳]. اگرچه قیمت‌های جهانی در ماه ژوئیه نوساناتی داشته‌اند، اما تأخیر ۱.۵ تا ۲ ماهه در ورود درآمدهای نفتی به بازار باعث شده است که اثرات مثبت قیمت‌های بالای قبلی، اکنون در بازار ارز مشاهده شود [۳]. علاوه بر این، کاهش تقاضا برای ارزهای خارجی از سوی واردکنندگان روسی به دلیل چالش‌های لجستیکی و پرداخت، فشار فروش بر روبل را کاهش داده است.

وضعیت ذخایر ارزی و سیاست‌های پولی همزمان با تقویت روبل، گزارش‌ها حاکی از افزایش ذخایر بین‌المللی روسیه است. تا تاریخ ۳ ژوئیه ۲۰۲۶، حجم این ذخایر به ۷۲۱.۷ میلیارد دلار رسیده است که نشان‌دهنده رشد ۰.۹ درصدی در یک هفته است [۴]. بانک مرکزی همچنین سیاست‌های حمایتی خود را تعدیل کرده و حجم فروش روزانه ارز را از ۴.۶۲ میلیارد روبل به ۰.۵۸ میلیارد روبل کاهش داده است تا بازار به سمت تعادل طبیعی حرکت کند [۳]. با این حال، کارشناسان هشدار می‌دهند که تقویت بیش از حد روبل می‌تواند در بلندمدت درآمدهای بودجه‌ای حاصل از صادرات را تحت فشار قرار دهد.

چشم‌انداز بازار برای نیمه دوم سال انتظار می‌رود در ماه‌های اوت و سپتامبر، با کاهش اثر درآمدهای نفتی ماه مه، فشار بر روبل افزایش یابد. پیش‌بینی‌های فعلی حاکی از آن است که نرخ دلار در نیمه دوم سال ۲۰۲۶ در محدوده ۷۸ تا ۸۸ روبل نوسان خواهد داشت [۳]. با این حال، تا زمانی که تقاضای وارداتی محدود بماند و قیمت نفت در سطوح فعلی تثبیت شود، روبل موقعیت قدرتمند خود را در نرخ‌های رسمی حفظ خواهد کرد.