سفر شهباز شریف به تهران برای شرکت در مراسم تشییع آیت‌الله خامنه‌ای

وزارت امور خارجه پاکستان روز پنجشنبه ۲ جولای ۲۰۲۶ رسماً اعلام کرد که شهباز شریف، نخست‌وزیر این کشور، در صدر یک هیئت بلندپایه دیپلماتیک برای شرکت در مراسم تشییع و خاکسپاری آیت‌الله علی خامنه‌ای به ایران سفر خواهد کرد [۱]. این مراسم که قرار است از روز شنبه در تهران آغاز شود، پس از یک وقفه چهار ماهه به دلیل شرایط جنگی و امنیتی برگزار می‌گردد. آیت‌الله خامنه‌ای در تاریخ ۲۸ فوریه ۲۰۲۶ در جریان حملات هوایی ایالات متحده و اسرائیل به شهادت رسیده بود [۳].

جزئیات سفر رسمی نخست‌وزیر پاکستان طاهر آندرابی، سخنگوی وزارت امور خارجه پاکستان، در نشست خبری هفتگی خود تایید کرد که شهباز شریف از تاریخ ۳ تا ۵ جولای سفری منطقه‌ای را آغاز خواهد کرد که اولین ایستگاه آن تهران خواهد بود [۴]. در این سفر، اسحاق دار، معاون نخست‌وزیر و وزیر امور خارجه، به همراه تعدادی از اعضای کابینه و مقامات ارشد نظامی، شریف را همراهی می‌کنند. نخست‌وزیر پاکستان قصد دارد در دیدار با مقامات ایرانی، مراتب تسلیت دولت و ملت پاکستان را ابراز کرده و بر همبستگی اسلام‌آباد با تهران در این برهه حساس تأکید کند [۱]. پس از پایان برنامه‌ها در ایران، شریف به دعوت رجب طیب اردوغان، رئیس‌جمهور ترکیه، عازم استانبول خواهد شد [۳].

برنامه زمانی و مسیر تشییع پیکر در ایران و عراق طبق برنامه اعلام شده توسط کمیته برگزاری مراسم در ایران، پیکر رهبر فقید جمهوری اسلامی طی یک مراسم شش روزه در شهرهای مختلف تشییع خواهد شد. این مراسم از روز شنبه ۴ جولای در مصلای امام خمینی تهران آغاز می‌شود و روز دوشنبه با تشییع گسترده در مسیر ۶ مایلی تا میدان آزادی ادامه می‌یابد [۲]. در ادامه، پیکر به شهر قم (۷ جولای) و سپس به شهرهای مقدس نجف و کربلا در عراق (۸ جولای) منتقل خواهد شد [۴]. سرانجام، مراسم خاکسپاری نهایی در روز ۹ جولای در حرم امام رضا (ع) در شهر مشهد، زادگاه آیت‌الله خامنه‌ای، برگزار می‌گردد [۵].

حضور گسترده بین‌المللی و تدابیر امنیتی گزارش‌ها حاکی از آن است که نمایندگان و سران بیش از ۳۰ کشور جهان در این مراسم حضور خواهند داشت. دیمیتری مدودف به نمایندگی از روسیه و هه وی به عنوان فرستاده ویژه چین از جمله مهمانان برجسته این مراسم هستند [۲]. همچنین هیئت‌هایی از هند، تاجیکستان و کشورهای همسایه آمادگی خود را برای حضور اعلام کرده‌اند. مقامات ایرانی انتظار دارند که میلیون‌ها نفر در این مراسم شرکت کنند، به طوری که برخی رسانه‌های دولتی پیش‌بینی حضور تا ۲۰ میلیون نفر را در تهران مطرح کرده‌اند [۳][۵].

نقش دیپلماتیک پاکستان در بحران منطقه‌ای سفر شهباز شریف فراتر از یک حضور تشریفاتی در مراسم تشییع است. پاکستان در ماه‌های اخیر به همراه قطر نقش میانجی‌گری فعالی را میان ایران و ایالات متحده برای پایان دادن به درگیری‌های منطقه‌ای ایفا کرده است [۳]. سخنگوی وزارت خارجه پاکستان اشاره کرد که مذاکرات غیرمستقیم در دوحه پیشرفت‌هایی داشته و انتظار می‌رود پس از پایان مراسم خاکسپاری، دور جدیدی از گفتگوها برای تثبیت آتش‌بس آغاز شود [۳]. حضور شریف در تهران در این مقطع، نشان‌دهنده تلاش اسلام‌آباد برای حفظ ثبات در مرزهای غربی خود و تقویت پیوندهای استراتژیک با رهبری جدید ایران، به ویژه مجتبی خامنه‌ای، است [۲].