Türk Öğrencilerden Görme Engelliler İçin Akıllı Gözlük: Bağımsızlığa Doğru Bir Adım

6 Temmuz 2026 tarihinde DHA haber ajansı, Başkent Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü öğrencileri tarafından gerçekleştirilen teknolojik bir başarıyı bildirdi. "Safe Step" (Güvenli Adım) adı verilen bu proje; Ata Eren Tekli, Dilan Saygılı, Mehmet Can Yılmam ve Güneş Gürlek adlı dört öğrenci tarafından tasarlanmış ve hayata geçirilmiştir [1]. Bu icadın temel amacı, görme engelli bireylerin beyaz bastona olan bağımlılığını azaltmak ve kentsel ortamlarda güvenliklerini artırmaktır.

Teknik Yetenekler ve Akıllı Engel Tespiti Bu akıllı gözlük, çevredeki görüntüleri gerçek zamanlı olarak işleyen gelişmiş bir kamera ile donatılmıştır. Görsel veriler, Bluetooth bağlantısı aracılığıyla özel bir mobil uygulamaya gönderilir ve yapay zeka algoritmaları tarafından analiz edildikten sonra sonuçlar kullanıcının kulağında sesli geri bildirim olarak yankılanır [2].

Yaratıcılarına göre sistem; ağaçlar, arabalar, merdivenler ve hatta yoldaki çukurlar gibi yaygın engelleri tespit edebilme yeteneğine sahiptir. Ekip üyelerinden Güneş Gürlek, birçok görme engellinin özel yollarda hareket ederken geleneksel bastonların erkenden tespit edemediği beklenmedik engellerle karşılaştığını; ancak bu gözlüğün "önünüzde çukur var" gibi sesli bir uyarıyla kazaları önleyebileceğini açıkladı [1][3].

Banknot Tanımlama ve Finansal İşlemlerin Kolaylaştırılması Safe Step projesinin benzersiz özelliklerinden biri de para birimlerini tanımlama yeteneğidir. Gözlük, Türk Lirası banknotlarını tanıyabilir ve değerlerini kullanıcıya bildirebilir. Bu özellik sadece görme engellilerin günlük alışverişlerine yardımcı olmakla kalmaz, aynı zamanda onlara yönelik olası suistimalleri ve finansal dolandırıcılıkları da önler [1]. İlginç bir şekilde sistem, kamera önüne aynı anda yerleştirilen birden fazla banknotun toplam tutarını hesaplayabilir ve bunu genel bir rakam olarak duyurabilir [2].

Geliştirme Süreci ve Gelecek Vizyonu Bu prototipin yapımı yaklaşık 9 ay sürmüş ve test aşamaları başarıyla tamamlanmıştır. Bu projenin insani yönlerinden biri, cihazın ekip üyelerinden birinin görme engelli büyükbabası tarafından test edilmesi ve onun performanstan tam memnuniyetini ifade etmesi olmuştur [3].

Üretici ekip, uzun süreli kullanımda daha rahat olması için gözlük tasarımını daha kompakt ve hafif hale getirmeye çalışıyor. Yatırımcı çekerek bu ürünü seri üretim aşamasına getirmeyi ve engelli topluluğuna ekonomik ve yerli bir çözüm olarak sunmayı umuyorlar [2][3]. Bu inovasyon, Türk üniversitelerinin modern teknolojiler aracılığıyla sosyal zorlukları çözmedeki yüksek potansiyelini göstermektedir.