مرگ مشکوک سناتور لیندزی گراهام؛ شادی در تهران و سوگ در تل‌آویو

پایان ناگهانی یک شاهین سیاسی در واشینگتن در تاریخ ۱۱ ژوئیه ۲۰۲۶، خبر درگذشت ناگهانی لیندزی گراهام، سناتور پرنفوذ جمهوری‌خواه از کارولینای جنوبی، تیتر اول رسانه‌های جهان شد. گراهام که تنها دو روز پیش از مرگ ۷۱ ساله شده بود، در خانه‌اش در واشینگتن دی.سی بر اثر آنچه «بیماری ناگهانی و کوتاه» توصیف شده، جان باخت [2]. دفتر وی بعداً اعلام کرد که علت اولیه مرگ، پارگی آئورت بوده است، اما زمان‌بندی این اتفاق، درست پس از بازگشت او از کی‌یف و در میانه تنش‌های شدید با ایران، موجی از تئوری‌های توطئه را برانگیخته است [3].

واکنش‌های متضاد: از «مژده» در تهران تا «یاس» در تل‌آویو مرگ گراهام بلافاصله با واکنش‌های شدیدی در خاورمیانه روبرو شد. رسانه‌های دولتی ایران، که گراهام را یکی از اصلی‌ترین دشمنان خود و طراح حملات نظامی علیه تأسیسات هسته‌ای تهران می‌دانستند، این خبر را به عنوان یک «مژده» و پیروزی بزرگ مخابره کردند [2]. این در حالی است که مجتبی خامنه‌ای، که به تازگی جانشین پدرش شده، پیش‌تر نام گراهام را در لیست انتقام ایران قرار داده بود [4].

در مقابل، در اسرائیل فضای سوگواری حاکم است. بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، در بیانیه‌ای احساسی گراهام را «یکی از بزرگترین دوستان تاریخ اسرائیل» و «هم‌سنگر جایگزین‌ناپذیر» توصیف کرد [2]. نتانیاهو تأکید کرد که گراهام تا آخرین ساعات زندگی‌اش برای تقویت اتحاد استراتژیک آمریکا و اسرائیل تلاش می‌کرد [4].

فرضیه ترور و تردیدهای پزشکی علیرغم اعلام رسمی علت مرگ به عنوان یک عارضه قلبی، بسیاری از تحلیلگران و چهره‌های سیاسی در آمریکا نسبت به طبیعی بودن این واقعه تردید دارند. لورا لومر، فعال سیاسی نزدیک به دونالد ترامپ، در شبکه‌های اجتماعی این سوال را مطرح کرد که آیا روسیه یا ایران در مسمومیت گراهام نقش داشته‌اند؟ [2]. با توجه به اینکه گراهام اخیراً دهمین سفر خود به اوکراین را به پایان رسانده بود و از حامیان سرسخت تسلیح اوکراین در برابر روسیه بود، فرضیه ترور بیولوژیک توسط مسکو نیز به شدت در محافل خبری مطرح شده است [3].

میراث گراهام و چرخش غیرمنتظره به سمت ترکیه یکی از ابعاد کمتر دیده شده در روزهای پایانی زندگی گراهام، تغییر موضع او در قبال ترکیه بود. او در اجلاس اخیر ناتو در آنکارا، برخلاف مواضع پیشین خود، از فروش جنگنده‌های F-35 به ترکیه حمایت کرد که باعث شوک و ناراحتی مقامات تل‌آویو شد [1]. این سناتور کهنه‌کار معتقد بود تقویت توان دفاعی ترکیه برای مهار نفوذ روسیه و ایران در منطقه ضروری است [2]. اکنون با مرگ او، خلأ بزرگی در سیاست خارجی تهاجمی آمریکا در قبال خاورمیانه ایجاد شده است که می‌تواند موازنه قدرت را به نفع محور تهران-مسکو تغییر دهد.