تغییر ظرفیت رشته‌های علوم پزشکی در دانشگاه‌های ترکیه برای سال ۲۰۲۶

امروز ۲۹ ژوئن ۲۰۲۶، همزمان با انتشار جزئیات جدید از سوی شورای آموزش عالی ترکیه (YÖK)، داوطلبان کنکور سراسری (YKS) با چشم‌انداز متفاوتی برای ورود به دانشکده‌های علوم پزشکی روبرو شده‌اند. این تغییرات که بخشی از استراتژی «برنامه‌ریزی نیروی انسانی در بخش سلامت» است، با همکاری وزارت بهداشت ترکیه تدوین شده تا توازنی پایدار میان تعداد فارغ‌التحصیلان و نیازهای بازار کار ایجاد شود [۳].

استراتژی جدید YÖK: توازن میان آموزش و اشتغال طبق اظهارات کمال ممیش‌اوغلو، وزیر بهداشت ترکیه، تحلیل‌های دقیق نشان می‌دهد که در حالی که ترکیه همچنان با کمبود پزشک و پرستار نسبت به استانداردهای OECD روبرو است، در برخی دیگر از شاخه‌های پیراپزشکی به حد اشباع رسیده است [۳]. به همین دلیل، سیاست جدید بر کاهش تدریجی ظرفیت در رشته‌هایی تمرکز دارد که نرخ بیکاری در آن‌ها رو به افزایش است. ارول اوزوار، رئیس YÖK، تأکید کرده است که هدف اصلی این تصمیمات، ارتقای کیفیت آموزشی و جلوگیری از هدررفت سرمایه‌های انسانی است [۲].

وضعیت رشته‌های پرطرفدار: پزشکی، دندانپزشکی و داروسازی در دفترچه انتخاب رشته سال ۲۰۲۶، ظرفیت رشته پزشکی عمومی (Tıp) به منظور جبران کمبود پزشک در سیستم درمانی کشور، تا حد زیادی حفظ شده و تغییر کاهشی معناداری نداشته است [۱][۲]. با این حال، رشته‌های دندانپزشکی و داروسازی با کاهش ظرفیت قابل توجهی روبرو شده‌اند. بر اساس داده‌های آماری، ظرفیت دندانپزشکی حدود ۲۲ درصد و داروسازی نزدیک به ۲۴ درصد نسبت به دوره‌های قبل کاهش یافته است تا از اشباع بیش از حد این حرفه‌ها در بازار کار جلوگیری شود [۲].

تغییرات در پرستاری و علوم بهداشتی رشته پرستاری نیز از این بازنگری‌ها مستثنی نبوده است. برای سال ۲۰۲۶، ظرفیت‌های پرستاری با تمرکز بر تقویت زیرساخت‌های آموزشی در دانشگاه‌های دولتی بازتوزیع شده است، در حالی که برخی برنامه‌های با ظرفیت بسیار بالا در دانشگاه‌های خصوصی با محدودیت روبرو شده‌اند [۱]. همچنین رشته‌هایی مانند فیزیوتراپی و توانبخشی با کاهش ۱۴ درصدی و رشته تغذیه و رژیم‌درمانی با یکی از بیشترین نرخ‌های کاهش ظرفیت در میان تمامی رشته‌های علوم پزشکی مواجه شده‌اند [۲].

تأثیر بر دانشگاه‌های خصوصی و توصیه‌های انتخاب رشته نکته کلیدی در سال ۲۰۲۶ این است که سیاست کاهش ظرفیت، که پیش از این عمدتاً در دانشگاه‌های دولتی اجرا می‌شد، اکنون به طور جدی شامل دانشگاه‌های خصوصی (Vakıf) نیز شده است [۲][۵]. این موضوع رقابت برای کسب صندلی در این دانشگاه‌ها را نیز تشدید خواهد کرد. کارشناسان آموزشی توصیه می‌کنند که داوطلبان با توجه به کاهش ظرفیت‌ها، در تحلیل رتبه‌های قبولی سال‌های گذشته (۲۰۲۵) محتاط باشند، چرا که احتمال بالا رفتن تراز و رتبه قبولی (Taban Puan) در رشته‌های با ظرفیت محدود بسیار زیاد است [۱][۴].