وزیر آموزش ترکیه: برنامه درسی جدید تحولی بنیادین در نظام آموزشی ایجاد کرد

یوسف تکین، وزیر آموزش ملی ترکیه، در اظهاراتی که توسط رسانه‌های محلی از جمله «اوشاک خبر» بازتاب یافت، تاکید کرد که برنامه درسی جدید این کشور موسوم به «مدل آموزشی قرن ترکیه» (Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli)، تحولی قدرتمند و بازگشت‌ناپذیر را در ساختار آموزشی آغاز کرده است [1]. این سخنان در حالی مطرح می‌شود که سال تحصیلی ۲۰۲۵-۲۰۲۶ به پایان رسیده و مقامات آموزشی در حال ارزیابی نتایج فازهای اولیه این طرح ملی هستند.

کاهش ۳۵ درصدی حجم مطالب و تمرکز بر عمق یادگیری یکی از محورهای اصلی سخنان وزیر تکین، بهینه‌سازی محتوای آموزشی است. به گفته وی، برنامه درسی جدید با کاهش ۳۵ درصدی حجم مطالب غیرضروری، فضایی را فراهم کرده تا دانش‌آموزان به جای حفظ کردن توده‌ای از اطلاعات، بر یادگیری عمیق و مهارت‌محور تمرکز کنند [4]. تکین معتقد است که این تغییر ساختاری، فشار روانی بر دانش‌آموزان و معلمان را کاهش داده و کیفیت خروجی‌های آموزشی را به استانداردهای بین‌المللی نزدیک‌تر کرده است.

وی در جریان بازدید از مراکز آموزشی تاکید کرد که این مدل تنها یک تغییر در کتب درسی نیست، بلکه تغییر در فلسفه تعلیم و تربیت است که هدف آن پرورش انسان‌هایی با تفکر انتقادی و توانایی حل مسئله است [2].

هویت ملی و ارزش‌های معنوی در قلب برنامه جدید وزیر آموزش ترکیه خاطرنشان کرد که در کنار مهارت‌های مدرن، تقویت هویت ملی و ارزش‌های سنتی نیز در اولویت قرار دارد. یکی از تغییرات نمادین و مهم در این راستا، جایگزینی واژه «ترکستان» به جای «آسیای مرکزی» در کتب درسی تاریخ و جغرافیا است که به گفته تکین، گامی در جهت تقویت پیوندهای فرهنگی با جهان ترک محسوب می‌شود [4].

او همچنین در نشست‌های اخیر خود در استانبول و اوشاک اشاره کرد که مدل آموزشی جدید، دانش‌آموزان را به گونه‌ای تربیت می‌کند که علاوه بر تسلط بر فناوری‌های روز مانند هوش مصنوعی، به اصول اخلاقی و مسئولیت‌های اجتماعی خود نیز پایبند باشند [2][3].

گسترش طرح در سال تحصیلی آینده طبق آمارهای ارائه شده، مدل آموزشی قرن ترکیه در سال تحصیلی جاری در پایه‌های اول، پنجم و نهم اجرا شد. یوسف تکین اعلام کرد که با توجه به بازخوردهای مثبت دریافت شده از سوی معلمان و والدین، این برنامه در سال تحصیلی آینده (۲۰۲۶-۲۰۲۷) به پایه‌های سوم، هفتم و یازدهم نیز گسترش خواهد یافت [3].

وزارت آموزش ملی ترکیه قصد دارد با استفاده از سیستم‌های پایش مبتنی بر هوش مصنوعی، روند پیشرفت دانش‌آموزان را در این مدل جدید به صورت مستمر رصد کرده و اصلاحات لازم را بر اساس داده‌های میدانی اعمال کند [3]. این رویکرد داده‌محور، بخشی از استراتژی بزرگتر ترکیه برای تبدیل شدن به یکی از قطب‌های پیشرو در فناوری‌های آموزشی در منطقه است.