صف ۵ کیلومتری کامیون‌ها در مرز ایران و ترکیه؛ بحران در پایانه اسندره

جزئیات بحران ترافیکی در مرز اسندره گزارش‌های میدانی از استان حکاری ترکیه حاکی از آن است که از صبح امروز، جمعه ۲۶ ژوئن ۲۰۲۶، صدها کامیون که قصد عبور از پایانه مرزی اسندره (Esendere) به سمت ایران را داشتند، با توقف کامل فعالیت‌های گمرکی مواجه شده‌اند [1]. این صف که اکنون به طول ۵ کیلومتر رسیده، جاده‌های منتهی به مرز را مسدود کرده و عبور و مرور محلی در شهرستان یوکسک‌اوا را نیز با دشواری‌های جدی روبرو ساخته است [4]. رانندگان که بسیاری از آن‌ها حامل بارهای صادراتی حساس هستند، در انتظار بازگشایی مسیر در صف‌های طولانی متوقف شده‌اند.

علت توقف تردد: نقص فنی در سیستم‌های ایران بر اساس اطلاعات رسمی منتشر شده توسط خبرگزاری‌های منطقه، علت اصلی این ترافیک سنگین و توقف ناگهانی، خرابی در سیستم‌های رایانه‌ای و نرم‌افزارهای گمرکی در سمت ایران (پایانه مرزی سرو) اعلام شده است [2]. این نقص فنی باعث شده تا فرآیند ثبت و تایید اسناد ترانزیتی به صورت الکترونیکی غیرممکن شود و عملاً هیچ کامیونی اجازه ورود به خاک ایران را پیدا نکند [3]. مقامات گمرکی ترکیه اعلام کرده‌اند که تا زمان رفع کامل مشکل از سوی طرف ایرانی، امکان از سرگیری تردد عادی وجود ندارد و حجم ترافیک در حال افزایش است.

مشکلات رانندگان و کمبود امکانات رفاهی رانندگان کامیون که ساعت‌هاست در گرمای تابستان منتظر بازگشایی مرز هستند، از وضعیت موجود به شدت گلایه دارند. به دلیل نبود پارکینگ‌های وسیع و امکانات رفاهی کافی در حاشیه جاده اسندره، رانندگان ناچارند در کنار جاده توقف کنند که این موضوع علاوه بر ایجاد ترافیک برای خودروهای سواری، خطرات جاده‌ای را نیز افزایش داده است [2]. بسیاری از رانندگان اظهار داشته‌اند که آذوقه و آب کافی برای انتظار طولانی‌مدت در این منطقه کوهستانی را ندارند و خواستار مداخله فوری مسئولان برای حل این بحران هستند.

تاثیر بر تجارت دوجانبه و لزوم نوسازی زیرساخت‌ها این اولین بار نیست که نقص فنی در سیستم‌های گمرکی باعث ایجاد گره‌های ترافیکی در مرزهای مشترک ایران و ترکیه می‌شود. پایانه اسندره یکی از شریان‌های اصلی تجارت میان دو کشور و مسیر دسترسی به آسیای میانه است [4]. کارشناسان اقتصادی معتقدند نوسازی زیرساخت‌های دیجیتال و هماهنگی بیشتر میان گمرکات دو کشور برای مدیریت بحران در چنین شرایطی ضروری است [1]. در حال حاضر، شرکت‌های حمل‌ونقل بین‌المللی نگران خسارات ناشی از تاخیر در تحویل کالاها هستند و انتظار می‌رود طی ساعات آینده با رفع نقص فنی، روند تخلیه بار ترافیکی آغاز شود [3].