خروج ترامپ از آنکارا با هواپیمای قدیمی؛ نگرانی از تهدیدات ایران

تغییر ناگهانی در پروتکل‌های پروازی رئیس‌جمهور در جریان خروج از آنکارا پس از پایان نشست سران ناتو در ۸ ژوئیه ۲۰۲۶، دونالد ترامپ برخلاف انتظار، از سوار شدن به جت جدید و مجلل خود خودداری کرد. او که با هواپیمای جدید بوئینگ ۷۴۷-۸ (اهدایی قطر) به ترکیه آمده بود، برای بازگشت به سمت بریتانیا از مدل قدیمی و کلاسیک «آبی آسمانی» (VC-25A) استفاده کرد [۱]. این جابه‌جایی در فرودگاه اسن‌بوغا آنکارا و تحت تدابیر شدید امنیتی صورت گرفت، در حالی که جت جدید به تنهایی و زودتر از موعد به پایگاه هوایی میلدنهال در بریتانیا فرستاده شد [۲].

سایه تهدید ایران بر فراز آنکارا این تصمیم در حالی اتخاذ شد که تنش‌های نظامی میان ایالات متحده و ایران به اوج خود رسیده است. تنها چند ساعت پیش از پرواز، گزارش‌هایی از تبادل آتش و حملات تلافی‌جوئیانه بین دو کشور منتشر شده بود [۳]. با توجه به هم‌مرز بودن ترکیه و ایران، سرویس مخفی ایالات متحده نگران امنیت پرواز رئیس‌جمهور در این منطقه پرخطر بود. ترامپ در کنفرانس خبری خود در آنکارا صراحتاً اعلام کرد: «من شماره یک در لیست ترور ایران هستم» [۴]. خبرنگاران همراه او نیز گزارش دادند که در طول مسیر پرواز از ترکیه به بریتانیا، از آن‌ها خواسته شده بود پرده‌های پنجره‌های هواپیما را به دلایل امنیتی بسته نگه دارند [۵].

نقص سیستم‌های دفاعی در جت اهدایی قطر اگرچه جت جدید اهدایی قطر با هزینه‌ای بالغ بر ۴۰۰ میلیون تا ۱ میلیارد دلار بازسازی شده است، اما کارشناسان امنیتی هشدار داده‌اند که این هواپیما هنوز به تمامی سیستم‌های پیشرفته مقابله با موشک و جنگ الکترونیک که در ایر فورس وان قدیمی وجود دارد، مجهز نشده است [۱]. سرویس مخفی آمریکا با اشاره به سرعت بالای بازسازی این جت، معتقد است که برای پرواز در مناطق نزدیک به درگیری‌های نظامی، هواپیمای قدیمی که به عنوان یک «قلعه پرنده» شناخته می‌شود، امنیت بیشتری را تضمین می‌کند [۲].

واکنش ترامپ و توجیهات کاخ سفید دونالد ترامپ در شبکه‌های اجتماعی سعی کرد این موضوع را کم‌اهمیت جلوه دهد و مدعی شد که جت جدید را زودتر فرستاده تا سربازان آمریکایی در بریتانیا بتوانند از آن بازدید کنند. او گفت: «به خاطر خاطرات گذشته، با هواپیمای قدیمی پرواز کردیم» [۴]. با این حال، استیون چونگ، مدیر ارتباطات کاخ سفید، تایید کرد که دولت از تمامی ابزارها از جمله «انحراف و گمراه کردن دشمن» برای محافظت از رئیس‌جمهور استفاده می‌کند [۵]. ترامپ پس از توقفی کوتاه در بریتانیا، مجدداً سوار بر جت جدید شد تا مسیر باقی‌مانده تا واشینگتن را طی کند [۲].