تحلیل اقبال دوره: سفر ترامپ به آنکارا و کلید مذاکرات ایران و آمریکا

اهمیت راهبردی سفر ترامپ به آنکارا سفر دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور ایالات متحده به آنکارا که برای حضور در نشست سران ناتو در ژوئیه ۲۰۲۶ برنامه‌ریزی شده است، فراتر از یک دیدار تشریفاتی در چارچوب پیمان آتلانتیک شمالی است. ترامپ صراحتاً اعلام کرده است که حضور او در این نشست، که در تاریخ ۷ و ۸ ژوئیه برگزار می‌شود، به احترام شخص رجب طیب اردوغان است [۳]. این سفر در حالی انجام می‌شود که تدابیر امنیتی شدیدی در آنکارا برقرار شده و فرودگاه جدید نظامی این شهر برای استقبال از هیئت ۱۴۰۰ نفره آمریکایی آماده شده است [۵].

تحلیل دکتر اقبال دوره: میانجی‌گری ترکیه در پرونده ایران دکتر اقبال دوره، تحلیلگر برجسته، در مقاله اخیر خود در «ایندیپندنت ترکی» به بررسی ابعاد پنهان این سفر پرداخته است. او معتقد است که موضوع مذاکرات ایران و آمریکا یکی از محورهای اصلی گفتگوهای ترامپ و اردوغان خواهد بود [۱]. به گفته دوره، واشینگتن در حال ارزیابی مجدد استراتژی خود در قبال تهران است و آنکارا به دلیل روابط نزدیک با هر دو طرف، بهترین گزینه برای تسهیل این گفتگوهای غیررسمی محسوب می‌شود. این در حالی است که پیش‌تر گزارش‌هایی مبنی بر استراتژی «ضربه محدود» آمریکا برای فشار بر ایران جهت بازگشت به میز مذاکره منتشر شده بود [۱].

معامله بزرگ؛ از جنگنده‌های اف-۳۵ تا امنیت منطقه‌ای یکی از جنبه‌های جذاب این سفر، سیگنال‌های مثبت ترامپ به ترکیه است. او اخیراً در دیدار با دبیرکل ناتو اشاره کرد که قصد دارد کاری انجام دهد که ترکیه را در مورد پرونده جنگنده‌های اف-۳۵ «بسیار خوشحال» کند [۲]. تحلیلگران بر این باورند که این «هدیه دیپلماتیک» می‌تواند پاداشی برای نقش فعال ترکیه در مهار تنش‌ها با ایران و همکاری در کریدورهای استراتژیک منطقه باشد. دکتر دوره تأکید می‌کند که ترامپ به دنبال یک «توافق بزرگ» است که نه تنها شامل محدودیت‌های هسته‌ای ایران، بلکه شامل بازتعریف نقش ترکیه در امنیت مدیترانه شرقی و قفقاز نیز می‌شود [۱].

چالش‌ها و چشم‌انداز پیش رو با وجود خوش‌بینی‌ها، مسیر دیپلماسی هموار نیست. تنش‌ها بین واشینگتن و متحدان اروپایی ناتو بر سر نحوه برخورد با ایران و جنگ اوکراین همچنان رو به افزایش است [۴]. با این حال، دکتر اقبال دوره معتقد است که ترامپ با استفاده از نفوذ اردوغان، سعی دارد تهران را به پذیرش شرایط جدیدی وادار کند که فراتر از برجام سنتی است. موفقیت این رویکرد به توانایی ترکیه در متقاعد کردن ایران به جدی بودن پیشنهادات ترامپ بستگی دارد [۱]. در روزهای آینده، چشم تمام جهان به آنکارا خواهد بود تا مشخص شود آیا این سفر می‌تواند قفل مذاکرات هسته‌ای را باز کند یا خیر.