ترامپ حملات به ایران را لغو کرد؛ ادعای توافق بزرگ در آستانه امضا

در چرخشی دراماتیک در بحران خاورمیانه، دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور ایالات متحده، اعلام کرد که به دلیل پیشرفت‌های چشمگیر در مذاکرات با رهبری عالی ایران، حملات هوایی و بمباران‌های برنامه‌ریزی شده علیه اهداف ایرانی را لغو کرده است [۱]. این تصمیم در حالی اتخاذ شد که تنها چند ساعت پیش از آن، تنش‌های نظامی میان دو کشور به اوج خود رسیده بود و گزارش‌هایی از حملات متقابل به پایگاه‌های نظامی در منطقه مخابره می‌شد.

ادعای ترامپ درباره توافق نهایی ترامپ در شبکه اجتماعی «تروث سوشال» مدعی شد که جزئیات نهایی توافق صلح توسط ایالات متحده و متحدان منطقه‌ای از جمله اسرائیل، عربستان سعودی، ترکیه و قطر تایید شده است [۴]. او اظهار داشت که این توافق تضمین می‌کند ایران هرگز به سلاح هسته‌ای دست نخواهد یافت و در مقابل، محاصره دریایی ایران پس از امضای رسمی لغو خواهد شد. به گفته وی، مراسم امضای این قرارداد احتمالاً در روزهای آینده در اروپا برگزار می‌شود [۲].

واکنش متناقض تهران علیرغم خوش‌بینی ابراز شده از سوی واشینگتن، وزارت امور خارجه ایران و رسانه‌های رسمی در تهران این گزارش‌ها را «گمانه‌زنی» توصیف کردند. اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه ایران، اظهار داشت که اگرچه بخش‌هایی از متن مذاکرات نهایی شده، اما ایران هنوز به نتیجه‌گیری قطعی درباره توافق نرسیده و از «خطوط قرمز» خود عقب‌نشینی نخواهد کرد [۲]. رسانه‌های نزدیک به سپاه پاسداران نیز تاکید کردند که تا زمان اعلام رسمی از سوی مقامات داخلی، هرگونه ادعای ترامپ باید با احتیاط نگریسته شود [۳].

پیش‌زمینه نظامی و تاثیر بر بازارها این اعلامیه پس از یک هفته درگیری شدید صادر شد که طی آن سنتکام (CENTCOM) به تاسیسات ارتباطی و پدافندی در داخل ایران حمله کرده بود و در مقابل، گزارش‌هایی از حملات موشکی به پایگاه‌های آمریکا در کویت، بحرین و اردن منتشر شده بود [۱][۴]. خبر لغو حملات و احتمال صلح بلافاصله باعث جهش در بازارهای بورس جهانی و کاهش ۳ تا ۴ درصدی قیمت نفت شد [۲]. با این حال، ترامپ هشدار داده است که تا زمان نهایی شدن اسناد، محاصره دریایی همچنان با قدرت کامل اجرا خواهد شد [۵].

نقش میانجی‌گران منطقه‌ای کشورهایی مانند پاکستان و قطر نقش کلیدی در این دیپلماسی ایفا کرده‌اند. نخست‌وزیر پاکستان اعلام کرد که اسلام‌آباد به طور نزدیک با هر دو طرف برای نهایی کردن گام‌های بعدی همکاری می‌کند [۳]. با وجود این، ترامپ روز جمعه از درز اطلاعات نادرست درباره مفاد توافق توسط رسانه‌های ایرانی انتقاد کرد و آن‌ها را «غیرقابل اعتماد» خواند [۵].