Trump İran Saldırılarını İptal Etti; İmza Aşamasında Büyük Anlaşma İddiası

Orta Doğu krizinde dramatik bir dönüm noktasında, Amerika Birleşik Devletleri Başkanı Donald Trump, İran'ın üst düzey liderliğiyle yapılan müzakerelerdeki önemli ilerlemeler nedeniyle İran hedeflerine yönelik planlanan hava saldırılarını ve bombardımanları iptal ettiğini duyurdu [1]. Bu karar, iki ülke arasındaki askeri gerilimin sadece birkaç saat önce zirveye ulaştığı ve bölgedeki askeri üslere yönelik misilleme saldırıları raporlarının geldiği bir sırada alındı.

Trump'ın Nihai Anlaşma İddiası Trump, sosyal medya ağı "Truth Social" üzerinden yaptığı açıklamada, barış anlaşmasının nihai ayrıntılarının Amerika Birleşik Devletleri ve İsrail, Suudi Arabistan, Türkiye ve Katar dahil bölgesel müttefikler tarafından onaylandığını iddia etti [4]. Bu anlaşmanın İran'ın asla nükleer silah edinmemesini garanti altına aldığını ve karşılığında resmi imzanın ardından İran'a yönelik deniz ablukasının kaldırılacağını belirtti. Trump'a göre, bu sözleşmenin imza töreni muhtemelen önümüzdeki günlerde Avrupa'da gerçekleştirilecek [2].

Tahran'ın Çelişkili Tepkisi Washington tarafından ifade edilen iyimserliğe rağmen, İran Dışişleri Bakanlığı ve Tahran'daki resmi medya bu raporları "spekülasyon" olarak nitelendirdi. İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Esmaeil Baghaei, müzakere metninin bazı kısımlarının kesinleşmiş olmasına rağmen, İran'ın henüz anlaşma konusunda kesin bir sonuca varmadığını ve "kırmızı çizgilerinden" geri adım atmayacağını belirtti [2]. Devrim Muhafızları'na yakın medya kuruluşları da yerel makamlar tarafından resmi bir açıklama yapılana kadar Trump'ın her türlü iddiasına ihtiyatla yaklaşılması gerektiğini vurguladı [3].

Askeri Arka Plan ve Piyasalara Etkisi Bu duyuru, CENTCOM'un İran içindeki iletişim ve savunma tesislerine saldırdığı ve buna karşılık Kuveyt, Bahreyn ve Ürdün'deki ABD üslerine füze saldırıları düzenlendiği raporlarının yayınlandığı bir haftalık yoğun çatışmanın ardından geldi [1][4]. Saldırıların iptali ve barış olasılığı haberi, küresel borsalarda anında bir sıçramaya ve petrol fiyatlarında yüzde 3 ila 4'lük bir düşüşe neden oldu [2]. Ancak Trump, belgeler nihai hale gelene kadar deniz ablukasının tam güçle uygulanmaya devam edeceği konusunda uyardı [5].

Bölgesel Arabulucuların Rolü Pakistan ve Katar gibi ülkeler bu diplomaside kilit roller oynadı. Pakistan Başbakanı, İslamabad'ın sonraki adımları netleştirmek için her iki tarafla da yakın iş birliği içinde çalıştığını duyurdu [3]. Buna rağmen Trump, Cuma günü İran medyasının anlaşma şartları hakkında yanlış bilgi sızdırmasını eleştirerek onları "güvenilmez" olarak nitelendirdi [5].