ترامپ و اولتیماتوم «حمله شبانه» به ایران؛ توافق در دسترس است؟

اولتیماتوم ترامپ: توافق یا نابودی زیرساخت‌ها؟ دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور ایالات متحده، بار دیگر با استفاده از ادبیات تهدیدآمیز، ایران را به حملات نظامی گسترده در صورت عدم دستیابی به توافق نهایی تهدید کرد. او در آخرین اظهارات خود که توسط رسانه‌هایی نظیر «ینی شفق» بازتاب یافته، تأکید کرده است که اگر توافقی حاصل شود، «حمله شبانه» به زیرساخت‌های ایران انجام نخواهد شد [۱]. این تهدید در حالی مطرح می‌شود که ترامپ پیش‌تر نیز هشدار داده بود در صورت عدم بازگشایی کامل تنگه هرمز و پذیرش شروط هسته‌ای، کل زیرساخت‌های انرژی و پل‌های ایران در یک شب نابود خواهند شد [۵]. ## توقف موقت مذاکرات به احترام مراسم تشییع در ۴ ژوئیه ۲۰۲۶، همزمان با سالگرد ۲۵۰ سالگی استقلال آمریکا، ترامپ در سخنرانی خود در «مانت راشمور» اعلام کرد که واشینگتن مذاکرات با تهران را به مدت یک هفته متوقف کرده است. این تصمیم به دلیل برگزاری مراسم تشییع جنازه آیت‌الله علی خامنه‌ای، رهبر فقید ایران، اتخاذ شده است. ترامپ با لحنی خاص مدعی شد: «ما به آن‌ها یک هفته فرصت دادیم چون آدم‌های خوبی هستیم، اما آن‌ها برای رسیدن به توافق له‌له می‌زنند» [۲]. این وقفه دیپلماتیک در حالی صورت می‌گیرد که تنش‌های نظامی در ماه‌های اخیر به اوج خود رسیده بود. ## جزئیات مذاکرات در دوحه؛ ایران چه مواردی را پذیرفته است؟ رئیس‌جمهور آمریکا در مصاحبه‌ای با شبکه CNBC مدعی شد که ایران با «تقریباً تمام خواسته‌های ایالات متحده» موافقت کرده است [۳]. به گفته وی، محور اصلی این توافقات شامل جلوگیری دائمی از دستیابی ایران به سلاح هسته‌ای و تضمین امنیت دریانوردی در تنگه هرمز است. ترامپ تأکید کرد که هدف او تغییر رژیم نیست، بلکه «خلع سلاح هسته‌ای» کامل ایران است. با این حال، او هشدار داد که اگر مذاکرات پس از پایان دوره تشییع جنازه به نتیجه نرسد، گزینه‌های نظامی همچنان روی میز هستند [۳][۴]. ## استراتژی «مذاکره با بمب» و واکنش‌های بین‌المللی دولت ترامپ در ماه‌های اخیر استراتژی موسوم به «مذاکره با بمب» را دنبال کرده است. پیت هگست، وزیر دفاع آمریکا، پیش از این از حملات شبانه به تأسیسات راداری و پهپادی ایران دفاع کرده و آن را بخشی از فشار برای نهایی کردن توافق دانسته بود [۴]. این رویکرد که شامل تهدید به نابودی «یک تمدن کامل» در صورت عدم تمکین است، با انتقادات شدید بین‌المللی از سوی سازمان ملل و نهادهای حقوق بشری مواجه شده که هدف قرار دادن زیرساخت‌های غیرنظامی را مصداق جنایت جنگی می‌دانند [۵]. در حال حاضر، میانجی‌گران قطری و پاکستانی در تلاش هستند تا در پایان این وقفه یک‌هفته‌ای، آتش‌بس موقت را به یک صلح پایدار تبدیل کنند [۳].