ترامپ ایران را به «نقض احمقانه» توافق متهم کرد؛ بحران در هرمز

در تاریخ ۲۷ ژوئن ۲۰۲۶، تنش‌ها در منطقه خلیج فارس بار دیگر به اوج خود رسید. دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور ایالات متحده، با انتشار بیانیه‌ای تند در رسانه‌های اجتماعی، ایران را به نقض صریح تفاهم‌نامه آتش‌بس متهم کرد. او حمله به یک کشتی تجاری در تنگه هرمز را «نقض احمقانه» توافقی دانست که تنها یک هفته از امضای آن می‌گذرد [۱]. این اظهارات در حالی مطرح می‌شود که منطقه پس از ماه‌ها درگیری، به دنبال راهی برای خروج از بحران بود.

اتهام سنگین ترامپ علیه تهران بر اساس گزارش‌های منتشر شده، چهار پهپاد انتحاری متعلق به نیروهای ایرانی، کشتی تجاری «ام‌وی اور لاولی» (M/V Ever Lovely) را که با پرچم سنگاپور در حال عبور از سواحل عمان بود، هدف قرار دادند. ترامپ در پستی در شبکه اجتماعی «تروث سوشال» اعلام کرد که سه فروند از این پهپادها توسط نیروهای آمریکایی سرنگون شدند، اما یکی از آن‌ها به عرشه بالایی کشتی اصابت کرد و خساراتی بر جای گذاشت [۲]. او با لحنی تند تأکید کرد: «واضح است که این یک نقض احمقانه از توافقنامه آتش‌بس ماست.» وی همچنین هشدار داد که ایران نباید آزادی دریانوردی در این آبراه حیاتی را مختل کند [۳].

پاسخ نظامی سنتکام به حملات پهپادی در واکنش به این اقدام، ستاد فرماندهی مرکزی ایالات متحده (سنتکام) حملات هوایی تلافی‌جویانه‌ای را علیه مواضع نظامی در خاک ایران انجام داد. این حملات که در اواخر روز جمعه ۲۶ ژوئن صورت گرفت، سایت‌های راداری ساحلی و انبارهای ذخیره‌سازی پهپاد و موشک را هدف قرار دادند [۲]. مقامات نظامی آمریکا این عملیات را «پاسخی قدرتمند» به تهاجم ایران توصیف کرده و اعلام کردند که ارتش ایالات متحده برای اطمینان از رعایت کامل تمام مفاد توافق، در حالت آماده‌باش کامل باقی خواهد ماند [۴].

تفاهم‌نامه اسلام‌آباد در بوته آزمایش این بحران جدید در حالی رخ می‌دهد که ایران و ایالات متحده در ۱۴ ژوئن ۲۰۲۶، با میانجی‌گری پاکستان به توافقی موسوم به «تفاهم‌نامه اسلام‌آباد» دست یافته بودند. این توافق ۱۴ ماده‌ای شامل توقف درگیری‌ها، بازگشایی تنگه هرمز و رفع محاصره دریایی ایران بود [۴]. با این حال، ابراهیم عزیزی، رئیس کمیسیون امنیت ملی مجلس ایران، در واکنشی اعلام کرد که اقدامات ایران تنها «مدیریت آتش‌بس» بوده و نه نقض آن. وی تأکید کرد که تنگه هرمز تحت حاکمیت ایران است و قوانین باید محترم شمرده شوند [۳].

پیامدهای جهانی و امنیت دریانوردی کارشناسان معتقدند که این تقابل نظامی، روند مذاکرات ۶۰ روزه برای دستیابی به صلح پایدار را به شدت تهدید می‌کند. در حالی که قیمت نفت در بازارهای جهانی نوسان شدیدی را تجربه می‌کند، سازمان بین‌المللی دریانوردی تخلیه کشتی‌ها را به دلیل نبود تضمین‌های امنیتی متوقف کرده است [۳]. وضعیت در تنگه هرمز همچنان متشنج است و جامعه بین‌المللی نگران بازگشت به دوران درگیری‌های گسترده در این منطقه استراتژیک است.