ترامپ: توافق با ایران طی چند روز آینده نهایی می‌شود؛ تمجید از اردوغان

توافق در اروپا؛ شمارش معکوس برای پایان تنش‌ها

دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور ایالات متحده، روز گذشته در کاخ سفید اعلام کرد که ایالات متحده و ایران در آستانه امضای یک توافق تاریخی برای پایان دادن به ماه‌ها درگیری نظامی هستند. ترامپ تأکید کرد که اسناد این توافق در مراحل نهایی قرار دارد و احتمالاً طی چند روز آینده، مراسم امضای رسمی آن در اروپا برگزار خواهد شد [1]. به گفته وی، جی‌دی ونس، معاون رئیس‌جمهور، به نمایندگی از واشینگتن در این مراسم شرکت خواهد کرد تا تفاهم‌نامه‌ای را که شامل بازگشایی فوری تنگه هرمز و توقف برنامه‌های هسته‌ای ایران است، امضا کند [4].

این اظهارات در حالی مطرح می‌شود که بازارهای جهانی انرژی به شدت تحت تأثیر این خبر قرار گرفته و قیمت نفت کاهش یافته است. ترامپ در گفتگو با خبرنگاران خاطرنشان کرد: «ما به یک توافق عالی دست یافتیم که تضمین می‌کند ایران هرگز به سلاح هسته‌ای دست پیدا نخواهد کرد؛ این همان هدفی بود که برای آن تلاش کردیم» [2].

اردوغان؛ میانجی‌گری که ترامپ او را «عالی» خواند

یکی از نکات برجسته سخنان ترامپ، تمجید ویژه او از رجب طیب اردوغان، رئیس‌جمهور ترکیه بود. ترامپ با اشاره به نقش سازنده آنکارا در تسهیل گفتگوها، اردوغان را در این فرآیند «عالی» توصیف کرد [1]. وی اعلام کرد که به زودی با رئیس‌جمهور ترکیه دیدار و گفتگو خواهد کرد تا درباره جزئیات همکاری‌های دوجانبه و ثبات منطقه‌ای پس از توافق رایزنی کنند.

ترکیه که در طول بحران اخیر تلاش کرده بود موضعی متعادل اتخاذ کند، اکنون به عنوان یکی از ضامنان اصلی این صلح شناخته می‌شود. پیش از این نیز ترامپ از سیاست ترکیه برای دوری از درگیری‌های مستقیم تمجید کرده و آن را «هوشمندانه» خوانده بود [5]. آنکارا همچنین آمادگی خود را برای میزبانی از دورهای بعدی مذاکرات فنی اعلام کرده است [1].

واکنش تهران و ابهامات باقی‌مانده

علیرغم خوش‌بینی‌های ترامپ، مقامات تهران با احتیاط بیشتری با این موضوع برخورد کرده‌اند. وزارت امور خارجه ایران اعلام کرده است که اگرچه پیشرفت‌های قابل توجهی در متن تفاهم‌نامه حاصل شده، اما هنوز «تصمیم نهایی» اتخاذ نشده است [3]. عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، تأکید کرد که تهران تنها زمانی توافق را امضا خواهد کرد که تمامی خطوط قرمز آن، به ویژه در حوزه رفع تحریم‌ها و تضمین‌های اقتصادی، رعایت شده باشد [2].

این تفاهم‌نامه که به عنوان یک «یادداشت تفاهم مفهومی» توصیف شده، قرار است یک دوره مذاکرات ۶۰ روزه را برای نهایی کردن جزئیات فنی آغاز کند [1]. با این حال، ترامپ اصرار دارد که بخش اصلی کار انجام شده و جهان باید آماده پایان این جنگ باشد. در همین حال، میانجی‌گرانی از پاکستان و قطر نیز در کنار ترکیه، نقش فعالی در نزدیک کردن دیدگاه‌های دو طرف ایفا کرده‌اند [2].